Palandken Da?lar? Erzurum kent merkezinin gneyinde do?u bat? ynl uzanan tektonik olu?umlu bir s?rada?d?r. Arazi olarak derin vadilerin paralad??? dzlklerden (yayla) olu?maktad?r. Byk blm kar ya????ndan kaynaklanan zengin bir su potansiyeli olan Palandken Da?lar? 3176m (Ejder tepesi) yksekli?e kadar eri?ir. Palandken da?lar? Erzurum il s?n?rlar? ierisinde bulunan Karasu, oruh ve Aras nehirlerinin en nemli su kollar?na katk? sa?lar.
Trkiyenin kuzey do?usunda (39 55N ve 41 16 E), Kuzeydo?u Anadolu Blgesinde (TRA1 Dzey 2 Blgesi), 1758 - 2100 m aras?nda de?i?en ykseklikte kurulmu? Erzurum kent merkezi, deniz etkisinden uzak, mevsimsellik etkisini ok gl hisseden, sert karasal da? iklimi zellikleri gsteren bir yerle?medir. Kent nispeten nemli yar? nemli, karasal da?, a??r? ?iddetli k??lar? olan, kurak mevsimi olmayan, serin ?l?man yazlar geiren ve mevsime ba?l? etkilerin hissedildi?i bir k?? kentidir.
Kent merkezini temsil eden ve 1929 y?l?ndan beri al??an meteoroloji istasyonundan elde edilen verilere gre ortalama s?cakl?k 5,7Cdir. Kent merkezinde yaz?n 36,5C k???n ise -37,2Cye varan u s?cakl?k de?erleri llm?tr. Y?ll?k toplam ya????n 403.3 mm oldu?u kentte ilkbahar ve yaz ba?? ile ge sonbahar dneminde ya???lar artmakta iken a?ustos ay? en kurak ay olarak grlmektedir. Kas?m ortas?ndan nisan ortalar?na kadar yerde kar grlebilen kent merkezinde genel ortalama kar ykseklikleri 20 cmnin alt?na d?memektedir. Kent zellikle k?? ba?lang?c?nda dura?an hava ktlelerinin etkisi alt?ndayken yo?un bir enverziyon olu?umuna sahne olmakta ve uzun dnemli kurak, ayaz ve d?k kaliteli bir hava hkim olmaktad?r.
Palandken s?ra da?lar? zerinde yer alan kayak merkezlerini iine alan blge lkemizin nemli k?? turizm merkezlerinden birini olu?turur. Erzurum kent merkezi ve il btn 4000 y?l? a?k?n derin tarihi, zengin su kaynaklar? ve bozulmam?? do?as?, iklimi ve topo?rafyas? ve mevcut fiziki altyap?s? ile ba?ta tarih kltr inan ilgi yarat?c? turizme, k?? ve spor, do?a macera, eko agro, sa?l?k termal ve MICE (kamp toplant? te?vik motivasyon kongre sergi) turizmine olanak sa?layan turizm de?er varl?klar?na sahiptir.
1991 y?l?nda Devlet Planlama Te?kilat? taraf?ndan K?? Sporlar? ve Turizm Master Plan? haz?rlanan ve Gez Yaylas?, Erzurum (H?n?s) Bo?az? ve Konakl? olmak zere blgeden olu?an kayak merkezi bugn sahip oldu?u pistleri, konaklama tesisleri, mekanik ta??y?c?lar?yla ulusal ve uluslararas? apta lkemizin en nemli k?? turizm merkezlerinden biri haline gelmi?tir. 2011 y?l?nda dzenlenen Dnya niversiteler K?? Oyunlar? (UNIVERSIADE) iin olu?turulan olimpiyat altyap?s? ile ba?layan ve profesyonellere ynelik pistleri, liftleri ve yak?n zamanda gncellenen ve yenilenen sosyal tesisleri ile Konakl? Kayak Merkezi fazlaca tercih edilmektedir. Palandken ve Konakl? kayak merkezleri ve UNIVERSIADE k?? sporlar? altyap?s? zelle?tirme ?daresinin ynetiminden sonra Ejder 3200 Dnya Kayak Merkezi marka ismiyle ynetim olarak yeniden yap?lanm??t?r.
Palandken Kayak Merkezi, H?n?s Bo?az? Mevkiinde 3176 metre yksekli?indeki Ejder Tepesi ekseninde geli?mi?tir. Merkezde 10 telesiyej, 2 teleski, 1 gondol lift ve 2 baby lift kurulu bulunmaktad?r. Zorluk seviyelerine gre 4 do?al pist, 8 ba?lang? seviyesi pist, 9 orta dzey pist, 3 usta kayak? pisti olmak zere 12 kilometrelik pist uzunlu?una sahip Palandkende toplam 24 adet pist bulunmaktad?r. Pistlerde kurulan suni (teknik) karlama sistemleri pistleri byk oranda kay?labilir halde tutmakta ve ???kland?r?lan 4 adet pist (5.6 km) ile de gece kaya?? imkn? sunulmaktad?r.1 Pistlerden ikisi (Ejder ve Kap?kaya), FIS taraf?ndan 1967-83 tescil numaras? ile Slalom ve Byk Slalom yar??malar? iin olimpik pist olarak tescil edilmi?tir. Bugn Erzurum Byk?ehir Belediyesi taraf?ndan i?letilen kayak merkezinde otellerin mekanik tesisleri de dhil olmak zere son teknolojiye sahip toplam 12100 ki?i/saat ta??ma kapasitesine sahip 15 adet mekanik tesis yer almaktad?r. Palandken kayak merkezinde kayak d??? etkinliklere ynelik de fiziki altyap? olu?turulmaya ba?lanm??t?r. K?zak tr aktiviteler iin blmler, gnbirlik tesisler, lokanta ve kafeler, ara park alanlar? yer almaktad?r.
Konakl? Kayak Merkezi, H?n?s Bo?az?n?n ve Erzurum kent merkezinin gneybat?s?nda, Palandken Da?lar? zerindeki 3167 m rak?ml? Karakaya Tepesinin kuzey eteklerinde Konakl? kynn gneyinde kurulu bulunmaktad?r. ?ehir merkezine yakla??k 20 km uzakl?kta yer alan Konakl?n?n fiziki eri?ilebilirli?i olduka iyidir. Kayak pistleri 2315 3143 m aral???nda kurulmu?tur. Pistlerde ini? ynleri kuzeydo?u - kuzeybat? aras?nda de?i?mektedir. E?im e?itlili?i mevcuttur. Potansiyel olarak 16 pisti bulunan merkezde UNIVERSIADE oyunlar?nda hizmet veren 6 mekanik tesis bulunmaktad?r. Konakl? Kayak Merkezinde 11 adet pist, teknik karlama niteleri ve havuzu, gnbirlikilere ve konaklayan ziyaretilere hizmet veren kayak kiralama merkezi, konaklama tesisi, bak?m binas? ve oto park yer almaktad?r. Pistlerin toplam uzunlu?u 22 kmdir. UNIVERSIADE Alp Disiplini Yar??lar? o?unlukla bu pistlerde gerekle?tirilmi?tir. Konakl?da saatlik kapasitesi 10.200 ki?i ve uzunlu?u 8.210 metre olan drt sandalyeli 6 adet telesiyej tesisi bulunmaktad?r. Konakl? Kayak Merkezi alan? ierisinde Konakl? kynde konaklama yat?r?mlar? iin 2000 y?l?nda Kltr ve Turizm Bakanl???nca 14250 mlik 8 arazi paras? tahsis edilmi?tir.
Erzurumda Da? Turizmi K?? turizm merkezi olarak Palandken ve Konakl? iin; sezonun uzunlu?u, kolay ula??labilirlik, kar kalitesi, misafirperver yerel halk, ok e?itli gastronomi, uluslararas? yar??malar?n gerekle?tirilmesini sa?layan altyap? ve tan?t?m f?rsat olarak ele al?n?rken; turizmde nitelikli insan kayna?? istihdam edilememesi, iklim de?i?ikli?i kaynakl? ya??? rejimi de?i?ikli?i (rakiplerine gre az da olsa kar kal?nl?klar?n?n azalmas?) a??r? s?caklardan dolay? suni kar yapacak s?cakl?k derecesine ula??lamamas?, rakiplerinin gl olmas?, k?s?tl? devlet deste?i ve zel sektr yat?r?mlar?n?n k?s?tl? olmas? tehditler olarak durmaktad?r. Bu nedenle il genelinde turizm sektrnn risklere kar?? etkilenebilirli?inin azalt?lmas? iin aktivitelerin ve gelir kaynaklar?n?n e?itlendirilmesi ve turizm sezonun uzat?lmas? gerekmektedir. Bu a?dan bak?ld???nda k?? turizmi yerine yaz etkinliklerini de ieren da? turizmi kavram? belirtilen amac? gerekle?tirmek iin daha fazla benimsenmeli ve ieri?i doldurulmal?d?r.
Erzurumda 2011 y?l? ba??nda yap?lan UNIVERSIADE K?? Oyunlar?nda ve sonras?nda hizmet vermesi iin in?a edilen k?? sporlar? tesisleri (i ve d?? mekn, pist, mekanik tesis ve di?er tip tesisler) bulunmaktad?r. Bunun yan?nda, o dnemde mevcut bulunan tesislerin de uygun hale getirilmesi al??malar? yap?lm??t?r. Yeni yap?lan tesislerden kent merkezinde Kiremitliktepe mevkiinde bulunan K125 ve K95 yar??malar? (kayakla atlama) iin yap?lan iki kule, iki atlama rampas? ve antrenman rampas? Trkiyedeki ilk dnyadaki say?l? tesistir. Bunun yan?nda di?er k?? sporlar?na hizmet edecek ?ekilde in?a edilen tesisler ise yar??lar sonras?na baz? etkinliklere ve yerel halk?n kullan?m?na hizmet vermektedir. Bu tesisler ise buz pateni, buz hokeyi, curling ve h?z pateni pistleri olarak yap?lm??t?r. UNIVERSIADE kapsam?nda, Kandilli Kayak Merkezi kuzey disiplini kayak yar??lar? iin, Palandken Kayak Merkezi snowboard ve serbest stil kayak yar??lar? iin, Konakl? Kayak Merkezi ise Alp disiplini kayak yar??lar? iin kullan?lm??t?r.
Erzurum kent merkezi ve yak?n evresinde k?? turizmine sezonda entegre olabilecek ve turizm faaliyetlerini 12 aya yaymak iin sezon d???nda doluluk oranlar?n? ayn? seviyede tutacak turizm tipleri olarak
Tarih kltr inan
ilgi yarat?c? turizm,
Do?a macera,
Eko agro,
Sa?l?k termal
MICE (kamp toplant?
te?vik motivasyon
kongre sergi) turizmi
potansiyeli mevcuttur.
Tarih, kltr, inan, ilgi ve yarat?c? turizm potansiyeli Bu turizm tipi k?? turizmiyle entegre olabilecek, her mevsim turist ekebilecek ve yksek turizm geliri elde edilebilecek bir turizm tipidir. Bu turizm tipinde Erzurumda olduka yksek say?da de?er varl??? bulunmaktad?r. Sadece tarihi yap?lar?n de?il yerel halk kltr, retim tipi ve ya?ay???n?n da bu turizm dal?nda potansiyel oldu?u d?nld?nde ehram, e?lence geceleri, sazl? szl (somut olmayan kltrel miras) kltrel de?erler de kullan?labilir.
Do?a, macera ve eko, agro turizm tiplerine potansiyel olan varl?klar
Do?a sporlar? ve eko agro turizm faaliyetlerinden k?? ve zellikle yaz?n Erzurumda k?? turizmini desteklemek ve yaz doluluk oranlar?n? artt?rmak iin yararlan?labilir. Bu konuda mevcut durumda yap?lan ve kurgulanabilecek olan spor etkinlikleri ve ekoturizm faaliyetleri bulunmaktad?r.
Sa?l?k termal turizm varl?klar?
Erzurum medikal hastane turizmine kaynak olan sa?l?k hizmetleri altyap?s? ve sa?l?k personeli a?s?ndan Trkiye ortalamalar?n?n zerinde bir potansiyel ve varl??a sahiptir. Son dnemde a?lan ?ehir Hastanesi kampsnde 1569 yatakla hizmet vermeye ba?layan ?ehirde sa?l?k turizmi a?s?ndan hizmet veren birimler yer almaktad?r. Bunun yan?nda, kent merkezinde ve yak?n evresinde su s?cakl??? ve kalitesi termal turizme uygun ok say?da i?letme ve alan mevcuttur.
MICE (kamp, toplant?, te?vik, motivasyon, kongre, sergi) turizmi
Erzurum kent merkezi ba?ta yksek irtifa sporcu kamp? olmak zere toplant?, kongre sergi ve fuar gibi etkinliklere ev sahibi yapma konusunda ciddi bir altyap?ya sahiptir. Byk?ehir Belediyesi ve Genlik ve Spor ?l Mdrl?ne ait futbol sahalar?, 4 byk hole sahip fuar ve kongre merkezi, k?? turizmi iin olu?turulmu? konaklama altyap?s? ve iki niversitenin varl??? nedeniyle kentte MICE turizmine ynelik ok gl bir potansiyel bulunmaktad?r.
Erzurum kent merkezi ve il btnnn sahip oldu?u turizm potansiyeline dayanarak geli?tirilebilecek ba?ta tarih kltr inan ilgi yarat?c? turizm, k?? ve spor, do?a macera, eko agro, sa?l?k termal ve MICE (kamp toplant? te?vik motivasyon kongre sergi) turizm tiplerinde ay?rt edici zellikte olmas? ve bu sayede kendini konumland?rmas? gerekmektedir. Bu nedenle, anlat?lan bu turizm tipleri iin kaynak olacak de?er ve varl?klar? y?la yay?lm?? turizm faaliyetleri iin zengin rn e?itlili?ine neden olabilecek durumdad?r. Erzurumun benzer turizm potansiyeli sunan blgelerden ay?rt edilebilecek zellikleri ?u ?ekilde s?ralanabilir.
Do?al kaynaklara gre ayr?t edicilik:
Palandken da?lar?n?n jeolojik ve jeomorfolojik a?dan farkl?l???,
Kent merkezi ve evresinin hava kalitesi, iklim ve biyoiklim as?s?ndan stn zellikleri, K?? turizm merkezlerine yak?n zengin termal kaynaklar?n varl???,
Zengin su kaynaklar?n?n ba?lang?c?nda olmas? (Karasu, Aras, oruh Nehirleri);
Zengin flora ve fauna biyoe?itlili?i ve yaban hayat? zenginli?i
Hlihaz?r turizm tiplerinde ay?rt edicilik;
K?? olimpiyatlar?na ynelik tesisleriyle yksek
kalitede bir k?? sporlar?
tesis altyap?s?,
Su ve do?a sporlar?na
ynelik uygun alanlar?n
bulunmas?
Ba?ta yksek irtifa
kamplar? olmak zere
toplant?, kongre ve fuar
etkinlikleri iin uygun
altyap?,
Tarih ve kltr miras?na ynelik ayr??ma;
Erzurumun Osmanl?n?n son y?llar?nda ve
Milli Mcadelede oynad??? roller (93 Harbi,
Nene Hatun, Erzurum
Kongresi);
Tarihi kltr yap?lar?
(ifte Minareli Medrese, Tabyalar, Kongre Binas?, Kmbetler, ?vank Manast?r?, Haho
Kilisesi vb.);
Etnik sporlar ve somut
olmayan kltrel miraslar,
Yerel tatlar bak?m?ndan ay?rt edicilik;
Gastronomik tatlar (ca?
kebab?, kaday?f dolmas?
vb.);
Tar?msal rnler (?spir
Fasulyesi, civil peyniri
vb.);
Erzurum turizminin
ekonomik katk?s?n?n
artt?r?lmas? ve kentin
sektre entegrasyonunun sa?lanmas? a?s?ndan daha nce yap?lan
stratejik yakla??mlarda
kentte belli turizm tiplerinde ziyareti ekonomisinin geli?tirmesi
nerilmi?tir. Bu sayede;
Belirlenen turizm tiplerinde; di?er blgelerden farkl?la?an, farkl?
turizm rn sunan ve
pazarlayan, etkin tan?t?m yapan ve markas?
olan bir destinasyon haline gelmek ve
Turizm rnlerinin
halk taraf?ndan kullan?m?n? sa?lamak, halk?n
turizmden gelir elde etmesine imkn vermek,
Erzurumu lke iinde ve d???nda farkl? pazarlara tan?tmak di?er
benzer destinasyonlardan ay?rt edici zellikler vurgulanarak pazar
konumland?rmas? yapmak mmkn olacakt?r.
Erzurumun el de?memi? do?as?, k?? sporlar?, sa?l?k, spor ve macera tutkusu ile derin tarihi kklerden gelen kltre ve ze dn? vurgusu ziyaretilere, Erzurumda temiz, zgn ve yksek kaliteli evreyi, altyap?y? ve do?ay? geni? bir rn yelpazesinde deneyimleme; kendi tarihini, kltrn ve geleneklerini gzlemleyerek ve ya?ayarak hissetme f?rsat? sunulacakt?r. Bu kapsamda k?? turizmi yerine 12 ay? kapsayan da? turizmi kavram?n?n benimsenmesi ve hedeflerin konulmas? ba?ta kent merkezi olmak zere il genelinde turizmin sosyoekonomik katk?s?n? artt?rmaya yarayacakt?r.
Da? turizminin geli?mesi a?s?ndan baz? neriler;
Konakl?, Palandken ve Gez Yaylas?n? iine alan blgede yap?labilecek turizm aktiviteleri a?s?ndan Gez Yaylas? ve H?n?s Bo?az? aras?nda farkl? geziler iin rotalar olu?turulmas?, Yaz aktiviteleri iin daha fazla alan ve altyap? olu?turulmas? (da? bisikleti gibi), Kayak harici zamanlarda dzenlenecek e?lencelere ynelik etkinliklerin art?r?lmas?, Otellere ait alanlar d???nda ba??ms?z sosyal alanlar, yerel rn ma?azalar?, sinemalar, a?k kapal? yzme havuzlar?, oyun ve e?lence salonlar?, gzellik, SPA ve sa?l?k merkezleri, restoran, bar ve diskolar? ieren ya?am merkezlerinin olu?turulmas?, Jeotermal kayna??n k?? turizmiyle beraber kullan?lmas?, Kar golfu, buz stnde gokart, paragliding, kar stnde yry? parkurlar?, s?cak hava balonlar? ile turlar? ieren alternatif kar ve buz sporlar? etkinliklerinin dzenlenmesi.
nerilen turizm aktivitelerinin yap?labilmesi iin;
Yerel payda?larla ortak hareket edilmesi, Turizme yn verecek bir kurul/ al??ma grubunun olu?turulmas?, Gerekli fiziksel altyap?n?n olu?turulmas?, Byk?ehir Belediyesinin i?letti?i alanlar?n tan?t?m?n?n yap?lmas?, Turizm projelerinin listelenmesi, iyi bir planlama yap?lmas?, istatistiki verilerin tutulmas? (turist profili vb.), ziyareti taleplerinin belirlenmesi Da? - ?ehir koordinasyonunun sa?lanabilmesi iin tm payda?lar?n al?nacak kararlara dhil edilmesi, 12 ay ziyareti hedefi do?rultusunda ortak al??malar gerekle?tirilmesi sa?lanmal?d?r.