ERZURUM ve KAR ayr?lmaz ikili. Y?llarca zorluk ve esaret olarak tan?t?lan k?? aylar? asl?nda Erzurum un k?? sporlar?, turizmi, ekonomisi ve kltr iin olduka nemlidir. Bu nemi anlatan ve uluslararas? alanda tan?t?m yapan bir projeden sizlere bahsetmek istiyorum.
RAMPA Karda Umak
T.C. Kltr ve Turizm Bakanl??? taraf?ndan desteklenen, 4. Dada? Film Festivalinin a?l?? filmi olan belgesel, ?stanbul Pera Sanat Mzesinde de bu tarihin iinde yer alan olimpik kayak?lar?n ve dnem tan?klar?n?n kat?l?m?yla 2011 y?l?nda gsterimi yap?lm??t?r. Beyaz rtnn zerindeki ne?eyi ve ocuklar?n gelece?ini de?i?tiren hikyeyi anlatan belgeselin ynetmenli?ini Cengiz Yzsever ve Filiz Kaynak, yap?mc?l???n? ise Nilhan Sesalan yapm??t?r. Belgesele o dnemlere ?ahitlik yapm?? ve gnmzdeki geli?meleri aktaran birok sima katk? sunmu?tur. Palandken kayak merkezindeki kayak evinde yer alan kk bir mzedeki eski bir foto?raf?n verdi?i esinden yola ?kan belgesel, ara?t?rma ekibinin uzun ve sab?rl? al??malar?n?n sonunda tamamlanan tarihi bir belge niteli?indedir. Yerel halk?n kat?l?m?yla, tm yokluklara ra?men, el birli?i ile in?a edilip bir umut ve cesaret sembolne dn?en Ah?ap Atlama Rampas?- Trampleni sadece lkemizde de?il dnyada da kayak tarihinin bir paras? niteli?indedir.
1939'dan 1945'e kadar sren kresel II. Dnya sava??n?n moral knts tm dnyay? gibi lkemizi de sarm??ken Erzurumda, dnyada bile say?l? olan kayakla atlama rampas?n?n yap?m? ok iyi bir kayak? ve pedagog olan dnemin federasyon ba?kan? As?m Kurt un giri?imleriyle ba?lat?lm??t?r. 17 metre yksekli?inde 60 metre uzunlu?undaki ah?ap kayakla atlama kulesinin izimlerini yksek mhendis olan Mukbil Aykut un yapm??t?r. Halk?n kat?l?m?yla, tm imkans?zl?klara ra?men, azimle in?a edilen tramplen, o y?llarda ?ehrin en nemli motivasyon kaynaklar?ndan biri haline gelmi?tir. Binlerce izleyicinin heyecan ve merakla atlay??lar? izledi?i bu rampa 1970lerde etin geen k?? ko?ullar?, dzensiz yap?la?ma sonucu yava? yava? ve hznl bir ?ekilde yok olmu?tur.
Her ne kadar belgeselin konusu 1945 y?l?nda Erzurumda in?a edilen ve sonralar? Erzuruma dzenlenecek olan 25. K?? niversite Oyunlar?n?n (Universide) kazand?r?lmas?nda nemli bir etken olan kayakla atlama rampas?n?n hikayesi olsa da benim izledi?im en gzel ve anlaml? k?? sporlar? belgeseliydi. Nedeni ise ok fazla kayna??n bulunmad???, ayr?lmaz param?z olan k?? sporlar?ndaki kltrmzn asl?nda ok eskilere dayand???n?n en gl yap?t? olan kayakla atlama rampas?n?n neminin gn yzne ?kar?lmas?, dnemin Avusturyal? antrenrn Gustl Mayer ve sporcular?n?n anlat?m?yla i?lenmi? olmas?yd?.
Mzedeki eski ve silik foto?raf?yla Universiade 2011in karar mekanizmas?n? derinden etkileyen Ah?ap Atlama Rampas?, Erzurumda yeni kurulacak modern tesislere, pistlere ve dnya standartlar?nda atlama kulelerine vesile olmu?, gelece?e umut olma misyonunu devam ettirmi?tir.
Bu belgesel gemi? ile gnmz, kayak emektarlar? ile yolun ba??ndaki gen kayakla atlamac?lar?m?z? bulu?turmu?tur. Evet belgesel 2011 de tamamland? ve ok be?eni ald? ama Erzurum un kayak sporundaki hikayesi bitmedi, devam ediyor. lkemizin ilk kayakla atlama tak?m? 2007 y?l?nda yap?lan semeler ile olu?turulmu? ve Erzurumda rampalar tamamlanana kadar al??malar?n? ba?ta Slovenya olmak zere Avrupada gerekle?tirmi?tir. Bu semelerden gnmzde halen bu spora devam eden ve bu belgeselde eskiyi canland?ran sporcular?m?z vard?r. Peki ne oldu bu spora ve o belgeselde gemi?i canland?ran kk sporcular?m?za?
Lise ?rencisi Fayik Yksel ve Mustafa zta?yonar Erzurum da dzenlenen 2011 K?? niversite Oyunlar?nda lkemizi temsil etmi?, gnmzde ise antrenr olarak gen kayakla atlamac?lar? yeti?tirmektedir.
Samet Karta 2015 y?l?nda Brattleboro VT/ABD de yap?lan FIS yar??mas?nda alt?n madalya kazanarak byk bir ba?ar? elde etmi? ve ?u anda olimpik tak?m?m?z?n yard?mc? antrenrl?n yapmaktad?r.
Muhammet ?rfian intimar 2015 y?l?nda Rasnov-Romanya da 2 alt?n madalya kazand?, sporculuk kariyerine devam etmekte.
Muhammet Ali Bedir 2017 y?l?nda Erzurum da yap?lan Avrupa Genlik K?? Oyunlar?nda (EYOF) 4. Olmu?, madalyay? kk bir farkla ka?rm??t?r, halen aktif sporculuk hayat?n? srdrmektedir.
Sporda her temsil, her ba?ar? emek ister ve ok de?erlidir. Benim a?mdan en nemli olan? ise olimpiyatlarda lkeyi temsil etmektir. ??te bu ba?ar?y? kayakla atlama tarihimizde bize ya?atan sporcumuz ise Atatrk niversitesi K?? Sporlar? ve Spor Bilimleri Enstits yksek lisans ?rencisi Fatih Arda ?pio?lu dur. ok byk emekle, ince ince planlanan srecin sonunda 2018 y?l?nda PyeongChang- G. Korede dzenlenen 23. K?? Olimpiyatlar?nda lkemizi temsil eden ilk kayakla atlama sporcusu olmu?tur ve ?u anda bunu ikinci kez tekrar etmek iin tm gcyle al??maktad?r.
K?? spor bran?lar?yla ilgi ilimizde birok tesis yap?ld?. Kimileri ele?tiriyor, neden yap?ld?? Madalya yok ba?ar? yok. Ben bu ele?tirilerin ara?t?rmadan yap?ld???n? d?nyorum. Yukar?da bahsetti?im sporcular sadece bir bran?taki rnekler. Eminim ki di?er bran?larda da birok byle rnekler var. Evet ok daha iyi olabilir miyiz? Kesinlikle olabiliriz. Bunun iin y?k?c? de?il yap?c? ele?tiriler yap?lmal?, makro hedefler belirlenip ?ehrin marka de?erini artt?r?c? organizasyonlar yap?p sporcular yeti?meye odaklanmal?y?z. Ama kimse bu tesislerin bo?a yap?ld???n? syleyemez nk tesisle?me maddiyat ister, sporcular?n yeti?mesi zaman ve emek ister, sabretmeli ve al??mal?y?z.
Bu vesile ile gemi?ten gnmze kayak sporuna hizmet etmi? ve bugnler iin bizlere yol am?? olan;
Argun Mceldili, Bahattin Topal, Cevdet akar, Fevzi Tosun, Gndz Gzmo?lu, Grbz Kepetutan, Halil Ha??l, Hatem Modao?lu, Hilmi ?nce, ?lhami Alaftargil, ?hsan ?nar, Ltfi Avc?o?lu, Mahmut Ero?lu, Murat Tosun, Muzaffer Demirhan, Murat Tosun, Orhan Bar???k, Osman Yce, zer Ate?i, S?tk? Karaka?, ?eref Gzmo?lu, ?enol M?zrak, Tahsin Modo?lu, Turgut Modo?lu, Turhan Modo?lu, Turhan Kamer, Y?ld?r?m Budak, Zeki zden, Ziyaettin Ta?tan ve ismini anmad???m tm kayak emekilerine ve devlet byklerimize ?kranlar?m? sunar?m.
Kard?r ya?an stmze geceden,
Ya?murlu, karanll?k bir d?nceden,
Orman?n u?ultusuyla birlikte
Ve drtnala, dmdz bir mavilikte
Kar ya??yor stmze inceden
Sesin nerde kald?, her gnk sesin,
Unutulmu? gzel ?ark?lar iin
Bu kar gecesinde uzaktan, yoldan
Rzgr gibi t eski Anadolu'dan
Sesin nerde kald?? Kar iindesin!
Ne sabaht?r bu mavilik, ne ak?am!
Uyand?rmay?n beni uyanamam.
Kaybolmu? sevdiklerimiz a?k?na,
Allah a?k?na, gk, deniz a?k?na
Ya?s?n kar stmze buram buram
Bu?uland?ka yz her aynan?n
Beyaz dokusunda bu saf ryan?n
G?e uzan?r -tek, tenha- bir kam??
S?rf unutmak iin, unutmak ey k??!
Byk yaln?zl???n? dnyan?n.
Ahmet Muhip DIRANAS