Bir Yata??n ?inden Ba?layan Yolculuk (1774, Dlmen)
Kapal? panjurlardan s?zan gri ???k, ta? duvarl? odada belli belirsiz bir huzme gibi szlyordu. Yata?a zincirlenmi? bir beden, ama uyan?k bir zihin vard? o odada: Anna Katharina Emmerich. Felliydi. Y?llard?r ellerini bile oynatam?yordu ama gzleri ba?ka lemleri gryordu. Ryalar gryordu, Meryemi gryordu. Ve ryalar?nda, Meryemin ya?ad??? yeri ad?m ad?m tarif ediyordu.
Bu tarifler y?llar sonra Clemens Brentanonun kalemiyle Meryem Anan?n Ya?am? olarak kitapla?t?r?ld?. O kitap, bir gn binlerce kilometre tedeki bir orman?n iinde yank?lanacak bir kehanetin ba?lang?c?yd?.
Say?klamalarla A?lan Kap? (1891, ?zmir)
?zmirin ta? sokaklar?ndan birinde, Filles de Charit Tarikat?n?n ynetti?i bir hastanede ya?l? bir kad?n lme yakla?maktayd?. Dudaklar?ndan dklen szler eli?kiliydi ama tekrar ediyordu hep ayn? cmleyi:
Keilerimi otlat?rken bir y?k?nt?ya rastlad?m... Siyah ba?rtl bir kad?n vard? orada. Bana Ben Meryemim derdi.
Kimse ciddiye almad?. Ta ki ba?rahibe Marie de Mandat Grancey, Emmerichin kitab?n? okudu?u gnlere kadar Bir ?eyler zihninde rt?meye ba?lad?. 29 Temmuz 1891 gn, bir ke?if heyetiyle Blbl Da??na yrdler. Orman?n iinde y?k?k dkk bir Bizans kilisesine rastlad?lar. Kitaptaki tarifle birebir uyu?uyordu.
Ve i?te o gn, ??l?klar yank?land? da?da:
Bulduk! Meryem Anan?n Evi bu!
Ama bu sadece bir inan sevinci de?ildi. Bu, tarihin, siyasetin ve teolojinin yeni bir satran ta??n?n oynand??? and?.
Ryalar?n zerine Tapu ekmek
Y?l 1850. Henz Osmanl? ayaktad?r. Panaya Kapulu, yani Blbl Da??, Bat?l? misyonerlerin dikkatini ekmeye ba?lam??t?r.
?lk sat?n alma te?ebbsleri bu tarihlerde ba?lar. II. Abdlhamid dneminde dahi, blgeyi almak iin e?itli yollar denenir ama muvaffak olunamaz.
Ancak as?l mcadele, 1930lara gelindi?inde k?z???r.
Yeni kurulmu? Cumhuriyetin Bat? ile mesafeli ili?kileri, bu blgeyi mill bir haf?za alan? olarak korumay? gerekli k?lar.
Sahneye, ad?n? Lozanda da duydu?umuz bir figr ?kar:
Mahmut Esat Bozkurt.
Kuvay?milliyenin hukukusu, Atatrkn yak?n yol arkada??. ??in ilgin taraf?, Blbl Da??n?n tapusu da onun zerine kay?tl?d?r.
Bat?dan gelen tm teklifleri reddeder.
Buras? Trk topra??d?r. Kimseye sat?lamaz.
Haf?zan?n Sat??? (1950ler)
Tarih ak???n? durdurmaz.
Y?l 1950. Demokrat Parti iktidardad?r. NATOya giri? sreci, Marshall yard?mlar? ve Bat?ya entegrasyon
Bu atmosferde, Blbl Da?? da rzgr?n ynne gre kader de?i?tirir.
29.200 metrekarelik alan, Meryem Ana kltn ya?atmakla grevli bir derne?e devredilir.
Bu derne?in ba??nda, bugn hl ad? duyulan bir figr vard?r: Kristal Zeytinya?lar?n?n sahibi Noel Mikalef.
Tapular verilir. Vatikan devreye girer. Efes, art?k sadece bir antik ?ehir de?il, bir hac merkezi olur.
Ve o eski y?k?k kilise, dualarla, trenlerle, y?lda milyonlarca Hristiyan?n ziyaret etti?i bir inan mabedine dn?r.
Tapular?n Dili, Sessizli?in Yank?s?
Peki, bu sadece bir mlk sat??? m?d?r?
Hay?r. Bu, teo-strateji dedi?imiz bir akl?n paras?d?r.
Toprak, sadece toprak de?ildir.
Tapu, sadece tapu de?ildir.
?nan, sadece inan de?ildir.
Bu sat??, dini sembollerin co?rafi hkimiyetin bir arac? hline geldi?i bir dnemin belgesidir.
Tarihi, Emmerichin ryalar? de?il, arazi devri belgeleri yazm??t?r.
Ama bu yaz?, grnmez harflerle kaleme al?nm??t?r.
Atatrkten MendereseBir Haf?zan?n Dn?m
Atatrk dnemi: Blbl Da?? bir miras, bir direni? ve bir sembol olarak korunur.
Menderes dnemi: Bat?ya yana?ma ad?na, bu sembol rahatlat?l?r. Tapular el de?i?tirir.
Bugn: Da? hl orada. Ama ruhu, art?k ba?ka dualarla yank?lan?r.
Assomption ve Akidenin Ters Yz
Katolik Kilisesine gre Meryem Ana, lmemi?tir. Bedeniyle birlikte g?e ekilmi?tir. Bu olay 15 A?ustosta Assomption yortusuyla kutlan?r.
Peki soral?m ?imdi:
G?e ekilmi? birinin dnyada evi olabilir mi?
O hlde bu ev neyin zerine kurulu?
?nanc?n m?, yoksa jeopoliti?in mi?
Efese ak?lan Kaz?k
Bu olay, sadece bir efsane de?il, bir co?raf i?arettir.
T?pk? Osmanl?n?n Bizans henz kmemi?ken, Eyp semtine Eyp Sultan burada diyerek bir trbe dikmesi gibi
Efese de bir inan kaz??? ak?lm??t?r.
Ad?: Meryem Ana Evi.
Kayna??: Emmerichin ryas?.
Mhr: Noel Mikalefin tapusu.
Sessiz ?ahidi: Blbl Da??.
Tarih Kiminle Konu?ur?
Bugn Efes, milyonlarca Hristiyan iin bir hac yeri, Vatikan iin bir zafer, Trkiye iinse turistik bir diplomatik aland?r.
Ama Blbl Da??, hl yerli yerinde durmaktad?r. Orman, ta?, ku? sesi... Ve belki de hl, birilerinin ryas?.
Ama o rya bu kez bize ait de?ildir.
Toprak m? kutsald?r?
Yoksa o topra??n zerinde anlat?lan hikye mi?
Bu sorunun cevab? yok.
Ama sorunun kendisi, bugn hl Blbl Da??nda yank?lanmaktad?r.
Kaynaka ve Belgeler
Emmerich, A.K. (1852). Das Leben der Jungfrau Maria, Clemens Brentano taraf?ndan derlenmi?tir.
?zmir Arkeoloji Mzesi Ar?ivleri, Hakk? Gltekin Raporlar?.
Tapu ve Kadastro Genel Mdrl?: 1950 y?l? kay?tlar?, Panaya Kapulu blgesi.
T.C. D??i?leri Bakanl???, NATO yeli?i belgeleri (1952).
Vatikan Resm Duyurular?: Assomption yortusu tan?m?.
Bozkurt, M.E. (1931). Trkiyenin Hukuk Ba??ms?zl??? zerine Notlar.