Osmaniye’nin Kadirli ilçesinde do?an, ilahiyat fakültesi mezunu ve s?rad??? bir meslek tercihiyle dikkat çeken bu isim, inanç ve ya?am aras?nda cesurca kurdu?u köprüyle bizlere ilham veriyor. Talha Karabörk ile Bü?ra Arslan’?n gerçekle?tirdi?i bu derin ve samimi söyle?i, dinin, mesle?in ve toplumsal alg?lar?n iç içe geçti?i, bireysel yolculuklar?n en gerçek hallerini gözler önüne seriyor.
?lahiyat e?itiminden barmenlik mesle?ine uzanan bu yolculukta, samimiyet, sorgulama ve içsel denge kavramlar? ön planda. Okuyucular?m?z?, bu s?ra d??? deneyimlerin ve anlam aray??lar?n?n izini sürmeye davet ediyoruz.
Sizi k?saca tan?yabilir miyiz? Nerede do?dunuz, nas?l bir çocukluk geçirdiniz?
Osmaniye’nin Kadirli ilçesinde do?dum. Çocuklu?umda özellikle yaz aylar?nda dini e?itim almak için Kur’an kurslar?na gidiyordum. ?lkokul ve ortaokul y?llar?mda da yazlar? genellikle dini e?itimle geçirdim. Liseyi ise imam hatip lisesinde okudum, bu da hayat?mdaki dini e?itim sürecini daha da derinle?tirdi. ?lahiyat Fakültesi mezunuyum. Barmenlik mesle?iyle u?ra??yorum.
?lahiyat Fakültesi’ni seçme süreciniz nas?ld?? Dini bir aray?? m?yd? yoksa ba?ka etkenler mi vard??
Aç?kças? tek bir cevab? yok bunun. Evet, içsel bir aray?? diyebiliriz ama bu sadece ki?isel bir maneviyat yolculu?u de?ildi. Lise y?llar?nda, özellikle son s?n?fta, ?slam tarihiyle ciddi ?ekilde ilgilenmeye ba?lad?m. Ancak bu ilgi sadece "tarihi olaylar" düzeyinde kalmad?. Dini gruplar?n ortaya ç?k???, mezheplerin nas?l ?ekillendi?i, farkl? yorum gelenekleri… Bunlar beni derinlemesine etkiledi.
Mezuniyetin ard?ndan neler yapmay? planl?yordunuz?
Çocuklu?umdan bu yana zihinsel dünyam hep akademik bir merakla ?ekillendi. S?radan olan de?il, sorgulayan, s?n?rlar? zorlayan dü?ünceler ilgimi çekerdi. Yeni fikirler, uçta duran yakla??mlar, marjinal say?lan insanlar ve onlar?n hikâyeleri… Belki de bu yüzden, ?lahiyat Fakültesi’nden mezun olurken zihnimde tek bir ?ey vard?: ara?t?rmaya devam etmek.
Akademide kalmak istedim. Çünkü benim için bilgi sadece birikmekle kalmamal?yd?; içselle?tirilmeli, dönü?türülmeli ve yeniden in?a edilmeliydi. Bu dönü?üm, ancak ele?tirel bir akademik ortamda mümkün olur diye dü?ündüm.
Peki barmenli?e geçi? nas?l oldu? ?nsan biraz ?a??r?yor do?rusu.
Bu soruyu çok duyuyorum. Hatta ilk duyan ço?u insan, “Sen mi?” diye tepki verir. Ama i?in asl? ?u: Barmenlik veya alkole dair ilgim, yüzeysel bir meraktan çok daha derin bir yere dayan?yor.
Üniversitedeyken çok etkilendi?im bir hocam vard?. Hitabet üzerine konu?urken ?öyle demi?ti:
“Zihni etkilemeden, insanlara nüfuz edemezsiniz. Zihin dedi?imiz ?ey sadece bilgiyle de?il, kültürle, ritüelle, hatta bazen kimyasal etkile?imlerle aç?l?r. Alkollerin ruh hâli üzerindeki etkilerini bilmeyen bir insan, baz? kitlelerin kafa yap?s?na asla dokunamaz.”
?lk duydu?umda çok ?a??rm??t?m. Aç?kças? bizim fakülte ortam?nda —hatta genel arkada? çevremde— alkolü konu?mak bile tuhaf kar??lan?rd?. Genelde muhafazakâr bir çevredeydik; bu tür konular konu?ulmaz, konu?ulsa da yarg?lay?c? bir dille ele al?n?rd?.
Ama hocam?n bu sözü zihnime kaz?nd?. Çünkü ilk defa “bilgi” ile “deneyim” aras?nda böyle bir ba? kuruldu?unu gördüm. Bir ?eyin haram veya helal olmas? tart??mas?n?n ötesinde, onun insan zihnini ve duygular?n? nas?l etkiledi?ini anlamaya çal??mak... ??te beni buraya getiren ?ey tam da bu sorgulamayd?.
Bu karar çevreniz taraf?ndan nas?l kar??land?? Aileniz, arkada?lar?n?z, eski s?n?f arkada?lar?n?z ne dü?ündü?
Öncelikle ?unu söylemeliyim: Ben gerçekten mükemmel bir ailede büyüdüm. Annem ve babam, dini bana bir korku arac? olarak de?il, sevdirerek ve ya?ayarak ö?reten insanlard?. Bu, hayattaki en büyük ?ans?m oldu. O yüzden onlar?n bak?? aç?s? her zaman daha derin ve anlay??l?yd?.
Karar?m? ilk payla?t???mda elbette biraz ?a??rd?lar. Ama beni en iyi tan?yanlar da onlard?. Ne yaparsam yapay?m, belli bir sorumluluk duygusuyla, kendi de?erlerimi bozmadan yapaca??m? biliyorlard?. Bu güven kar??l?kl?yd?.
Çevreme gelince… D??ar?dan bak?ld???nda barmenlik gibi bir meslek, özellikle ilahiyat geçmi?i olan biri için beklenmedik durabiliyor. Ancak benim arkada?lar?m, eski s?n?f arkada?lar?m ve tan?d?klar?m beni tan?d?klar? için bu karara sayg? duydular. Çünkü benim karakterimin, inanç zeminine oturdu?unu ve kolay kolay savrulmayaca??n? biliyorlard?.
Hatta baz? arkada?lar espri bile yapt?:
“Sen orada milleti namaza ba?lat?rs?n,” dediler.
Bu tarz ?akalar ilk ba?ta tuhaf gelse de zamanla ho?uma da gitti. Çünkü bu, asl?nda onlar?n bana duydu?u güvenin, samimiyetin ve dostlu?un bir yans?mas?yd?.
K?sacas? çevremde kimse beni d??lamad?, ötekile?tirmedi. Belki de bunun sebebi ?u: Kararlar?m?n arkas?nda hep dü?ünülmü?, tart?lm??, kendime ait bir dünya vard?. ?nsanlar da bu dünyaya sayg? duydu.
Toplumda ‘ilahiyatç? ama barda çal???yor’ gibi etiketlerle kar??la?t?n?z m?? Bu tür tepkilere nas?l yakla??yorsunuz?
Tabii, fazlas?yla kar??la?t?m. Özellikle beni hiç tan?mayan insanlar, ilk duyduklar?nda ciddi bir ?a?k?nl?k ya??yorlar. Hatta bazen yüz ifadeleri bile her ?eyi anlat?yor: “Nas?l yani? Hem ilahiyat okumu? hem de barda m? çal???yor?”
Ama ilginçtir, bu ilk ?a?k?nl?k birkaç sohbetin ard?ndan yerini meraka ve hatta güvene b?rak?yor. Çünkü zamanla, klasik halk aras?ndaki barmen imaj?ndan farkl? biri oldu?umu fark ediyorlar. Konu?malar?m?zda kulland???m dil, olaylara yakla??m?m, hayat? yorumlama biçimim insanlara tan?d?k geliyor. Yani asl?nda “tan?madan yarg?lama” refleksi, yerini “tan?d?kça anlama”ya b?rak?yor.
En çok da ?u oluyor: Ba?ta yad?rgayan insanlar, bir süre sonra bana dini sorular sormaya ba?l?yor.
“Hocam bu içki kesin cehennemlik mi?”,
“Kur’an’da alkol nas?l geçiyor?”,
“Haram? i?leyenin duas? kabul olur mu?” gibi sorularla geliyorlar.
Bu durum beni ?a??rtm?yor art?k. Çünkü insanlar dertlerini en çok, onlar? yarg?lamayaca??n? bildikleri birine aç?yorlar. Ve ne kadar çeli?kili görünürse görünsün, bazen en samimi dini sohbetler bir bar tezgâh?nda ya?anabiliyor.
Kendi inanç dünyan?zda bu geçi? bir çeli?ki yaratt? m?? Yoksa zamanla oturan bir denge mi kurdunuz?
Aç?kças? ilk zamanlarda bu konu kafam? çok me?gul etti. ?ç dünyamda sürekli sorguluyordum: “Ben ne yap?yorum?”, “?nand???m de?erlerle bu i? birbiriyle çeli?iyor mu?” gibi sorular günlerce, haftalarca zihnimi oyalad?.
Fakat zamanla meseleyi farkl? bir yerden okumaya ba?lad?m. Bu i?i sadece “maddi bir kazanç kap?s?” olarak görmedi?imi fark ettim; ayn? zamanda hayatla, toplumla, insanla temas hâlinde olman?n da bir biçimi olarak alg?lad?m. Ve en önemlisi ?u karar? ald?m:
“Bu i?i kendi inançlar?ma uygun bir düzene göre yapaca??m.”
Yani asl?nda yapt???m ?ey, bir i? yerine kendimi uydurmak de?il; i?i kendi inanç dünyama adapte etmekti. Bunu da kendime has baz? kurallar geli?tirerek ba?ard?m. Örne?in çal??t???m süre boyunca alkole fiziksel temas?m? s?n?rlad?m, asla tüketici olmad?m, baz? kokteylleri haz?rlarken bile belli s?n?rlar?n d???na ç?kmad?m. Bir tür mesafe ve bilinç duvar? ördüm kendi içimde.
??te bu çerçeve zamanla bana bir denge sundu. Hem vicdanen rahatt?m, hem de içinde bulundu?um ortamda bir anlam in?a etmeyi ba?ard?m. Kurdu?um bu düzenden de ?u an oldukça memnunum. Çünkü art?k biliyorum ki çeli?ki, ço?u zaman d?? ko?ullardan de?il, ki?inin kendi ilkesizli?inden do?ar. ?lke varsa denge mümkündür.
Alkol gibi dini aç?dan hassas bir alanda çal???rken içsel olarak nas?l bir yolculuk ya?ad?n?z?
?lk i?e ba?lad???m dönem, ruhen gerçekten zorland?m. Çünkü ilahiyat okumu? biriyim, belirli bir dini e?itim alm???m ve hayat?m boyunca bu inançlara göre ya?amaya çal??m???m. Bu yüzden ba?larda, içinde bulundu?um i? ortam? ile inanç dünyam aras?nda sert bir çat??ma ya?ad?m. Sanki kendi kendime kar??ym???m gibi hissetti?im zamanlar oldu.
Ama sonra dönüp durdu?um yere de?il, neden ba?lad???ma bakmaya çal??t?m. O s?rada üniversite y?llar?nda çok etkilendi?im bir hocam?n sözleri akl?ma geldi. Bana bir gün ?öyle demi?ti:
“Olaylara sadece dini veya duygusal aç?dan de?il, bilimsel bir gözle de bakabilmelisin. Tecrübe, bazen kitaplar?n ö?retemedi?i ?eyleri ö?retir.”
Bu cümleye tutundum. Kendime dedim ki:
“Sen bu dünyay? anlamak için buradas?n. Bu i?i kendi de?erlerine ayk?r? hâle getirmeden sürdürebilirsin. Durumlara tak?lma, ya?ad?klar?ndan ders ç?kar. Hayat seni olgunla?t?racaksa, sen de tecrübeli bir Müslüman gibi davran.”
Bu bak?? aç?s? zamanla içimde bir tür motivasyon kayna??na dönü?tü. Art?k kendimi bir “çeli?kinin içinde kaybolan” biri olarak de?il, hayat?n içinde inanc?n? korumaya çal??an biri olarak görüyorum. Ve bu fark?ndal?k bana hem iç huzuru hem de dirayet kazand?rd?.
?lahiyat e?itiminizin barmenlik mesle?ine beklenmedik katk?lar? oldu mu? ?nsanlarla ileti?imde mesela?
Beklenmedik demeyelim; çünkü ben ba?tan beri ilahiyat e?itiminin insan ileti?imi konusunda çok güçlü bir temel sundu?unu biliyordum. Dolay?s?yla bu katk?lar asl?nda beklenen ama pek fark?nda olunmayan ?eylerdi.
Dinimizde ileti?im, özellikle inananlar aras?nda, en önemli etkile?im biçimlerinden biridir. Ve bu, sadece dilsel bir ileti?im de?il; ayn? zamanda hal diliyle, bak??la, sab?rla, anlay??la kurulan bir ba?d?r. Ben lise y?llar?mdan itibaren bu alana özel ilgi duydum. Üniversite hayat?m boyunca da bu becerimi geli?tirmeye çal??t?m.
Mesela bizim fakültede hitabet dersi vard?. Orada sadece bir toplulu?a konu?ma tekniklerini de?il, insanlara bireysel olarak nas?l yakla??l?r, bir dü?ünce nas?l aktar?l?r, bir kriz an?nda nas?l sakin kal?n?r gibi ?eyleri de ö?rendik. Bu derslerin etkisini bar ortam?nda, insanlarla bire bir ileti?im kurarken fazlas?yla hissediyorum.
Ço?u insan barmenli?i sadece içki sunmak zanneder, ama asl?nda ço?u zaman insanlar bara dert anlatmaya, birini dinlemeye, rahatlamaya gelir. Ve i?te tam da bu noktada ilahiyatta ö?rendi?im ileti?im dili, bana çok yard?mc? oluyor. Kar??mdakini yarg?lamadan dinleyebilmek, empati kurabilmek, bazen bir cümleyle bir kalbe dokunabilmek...
O yüzden “beklenmedik katk?lar” demek yerine, bence bu bir do?al yans?ma. ?nsanla u?ra?an her meslek, do?ru bir inanç ve e?itim zeminiyle birle?ti?inde anlam kazan?yor.
Bazen bara gelenlerle felsefi, dini sohbetler yapt???n?z oluyor mu? O tezgâh bazen bir terapi koltu?u olabiliyor mu?
Tabii ki, bu tür derin sohbetler s?k s?k ya?an?yor. Ama burada önemli olan, insanlara kendi fikirlerimi dayatmak de?il, onlar?n dü?üncelerine nazikçe ufak dokunu?lar yapabilmek. Benim yakla??m?m, insanlar?n kendi gerçeklerini ve do?rular?n? kabul etmek üzerine kurulu. Herkesin farkl? bir iç dünyas?, farkl? bir inanç ve anlay??? var. Buna daima sayg? duyuyorum.
Bazen bar tezgâh?, gerçekten de bir nevi terapi koltu?u gibi oluyor. ?nsanlar sadece bir içki içmek için de?il, ayn? zamanda ruhlar?n? da rahatlatmak, dertlerini payla?mak için geliyorlar. Böyle anlarda, kar??l?kl? anlay?? ve empati en de?erli ?ey oluyor.
Bu sohbetlerde amaç, fikirlerin çat??mas? de?il; anlamaya çal??mak, birlikte dü?ünmek ve belki küçük de olsa yeni pencereler açmak. Çünkü gerçek ileti?im, kar??dakinin dünyas?na sayg? duyabilmekle ba?lar.
Barmenlik sizin için ne ifade ediyor? Bir i?, bir tutku yoksa bir ifade biçimi mi?
Ben barmenli?i kesinlikle bir tutku olarak görüyorum. Bu i? sadece içki haz?rlamak ya da servis yapmak de?il; ayn? zamanda insanlar?n hayat?na dokunmak, onlara farkl? deneyimler sunmak demek benim için.
Özellikle ileride gerçekle?tirmek istedi?im hedeflerim var. Mesela, alkolsüz kokteyl mekanlar? açmak istiyorum. Burada, alkol içermeyen ama lezzet ve sunum aç?s?ndan zengin kokteyller geli?tirmeyi planl?yorum. Amac?m, özellikle muhafazakâr kesimin de bu farkl? tatlar? deneyimlemesini sa?lamak. Çünkü bence lezzetin, keyfin ve sosyal deneyimin alkolle s?n?rl? olmas? gerekmez.
Barmenlik benim için sadece meslek de?il, ayn? zamanda insanlar?n damak tad?na ve kültürel s?n?rlar?na sayg? duyan bir ifade biçimi. Böylece hem kendimi hem de ba?kalar?n? yeni ufuklara açma f?rsat? buluyorum.
Sizi en çok zorlayan, etik aç?dan dü?ündüren anlar oldu mu meslek hayat?n?zda?
Tabii ki oldu. Özellikle insanlar?n alkollü içkileri bünyelerine ald?klar?nda ya?ad?klar? de?i?imleri, davran??lar?ndaki dönü?ümleri defalarca gözlemleme f?rsat?m oldu. Bu gözlemler, Allah’?n bize yasaklad??? baz? nimetlerin asl?nda neden yasakland??? konusunda derin bir tefekkür sürecine girmeme vesile oldu.
Her gözlemde, dini ö?retilerin ard?nda yatan hikmetleri daha iyi anlamaya ba?lad?m. Bu durum beni hem zorlad? hem de bilinçlendirdi. Çünkü mesle?imle inanc?m aras?nda bazen gidip gelen bu dengeyi sa?lamak için sürekli olarak kendimi sorguluyorum. O anlar, etik aç?dan s?nand???m ve iç dünyamda derin dü?üncelere dald???m anlar oldu.
Kariyerinize bamba?ka bir yerden ba?lam?? biri olarak gelece?e dair planlar?n?z neler?
?u anda ilahiyat?n spesifik bir alan? olan Orta Do?u ve göç meseleleri üzerine tez a?amas?nda olan bir master ö?rencisiyim. Akademiye devam etmek, bilgi dünyam? derinle?tirmek ve katk? sunmak gibi planlar?m var. Ancak, bir yan?m hep bu sektörde, yani barmenlik ve e?lence alan?nda duruyor.
Özellikle “helal daire” içinde, insanlar?n kaliteli ve de?erlerine uygun bir ?ekilde e?lenmelerini sa?layacak fikirler geli?tirmek istiyorum. Bu konuda deneyim ve ilham kazanmak için Dubai ve Suudi Arabistan’da çal??ma planlar?m var. E?er orada i? imkan? bulabilirsem, buralardan ö?rendiklerimi kendi kültürümüzle, Anadolu’nun zengin ?slami gelenekleriyle harmanlayarak “Anadolu tipi ?slami e?lence” biçimini ortaya ç?karmay? hedefliyorum.
Bu vizyonun temelinde de ?u söz var:
“Helal daire, keyfe kafidir.”
Yani helal s?n?rlar içinde kaliteli ve keyifli bir hayat mümkündür, yeter ki biz buna do?ru ?ekilde yön verelim.
Tekrar ilahiyat alan?na dönmeyi dü?ünüyor musunuz? Akademik ya da ba?ka bir ba?lamda?
Kesinlikle dü?ünüyorum. Asl?nda bu, benim için bir geri dönü?ten çok, yeni ve farkl? bir model olu?turma arzusu. Farkl? alanlarda deneyim kazanm??, kendini geli?tirmi? ve bu alanlarda kendini kan?tlam?? biri olarak, ilahiyat dünyas?na geri dönmek istiyorum.
Amac?m, sadece teorik bilgi vermek de?il; ayn? zamanda sahip oldu?um bu çe?itli tecrübeleri harmanlayarak, ilahiyat alan?na daha zengin, daha geni? perspektifler kazand?rmak. ?nsanlara sadece akademik metinler de?il, gerçek hayatla iç içe geçmi?, prati?e dönük bir bilgi aktar?m? yapmak istiyorum.
Bu yüzden ilahiyat alan?nda, hem akademik hem de toplumsal ba?lamda aktif olarak yer almak benim için önemli bir hedef.
Sizce inanç ile meslek aras?nda bir “do?ru” ili?ki olmal? m?? Yoksa bu ki?iye göre de?i?en bir ?ey mi?
Bence bu, insanlar?n mesleklerinden beklentilerine ve mesle?e bak?? aç?lar?na göre de?i?ir. Herkesin inanc? ve hayatla kurdu?u ili?ki farkl?d?r; bu yüzden meslek seçimi de ki?isel bir mesele.
Benim durumuma gelirsek, bu alan? seçme amac?m do?rudan inanç de?il, “kendi fikirlerimi hangi meslekte daha iyi geli?tirebilirim?” sorusuydu. Ve ?u an dü?ünüyorum ki, fikirlerime ve kendime en uygun mesle?i yap?yorum.
Yani inanç ve meslek aras?ndaki ili?ki, mutlak bir do?rudan çok, bireyin kendi ya?am yolunda kurdu?u anlamlarla ?ekillenir.
Kendi hayat?n?zdan yola ç?karak gençlere ne söylemek istersiniz? Özellikle hayata kar?? ‘çeli?kili’ hisler ya?ayanlara?
Çok ?ey söyleyebilirim ama k?saca ve öz olarak ?unu payla?mak isterim: Kendinize güvenin ve toplumun bask?lar?n?n sizi yönlendirmesine izin vermeyin. Hayat k?sa ve de?erli; bu yüzden bir ömür boyunca tutkuyla yapabilece?iniz i?leri seçin.
Asl?nda i? ya da meslek de?il, kendinize bir “fikir” seçin. O fikir, hayat?n?z?n merkezi olsun. Çünkü i?, kariyer ya da meslekler elbette önemli; ama sizi o alanlara adapte edecek, anlam katacak olan fikirlerinizdir.
Hayatta bazen çeli?kiler ya?an?r, karars?zl?klar olur; ama güvenle yürüyenler, kendi fikirleriyle ba? kuranlar yolunu bulur. Siz de kendi yolunuzu cesaretle çizin.
Son olarak, sizinle ilgili insanlar?n yanl?? bildi?i bir ?ey var m?? “Ke?ke bilselerdi” dedi?iniz?
Asl?nda genel olarak insanlara kar?? kendimi aç?k ve net ifade eden biriyim. Bu yüzden pek yanl?? anla??lmaktan ya da eksik bilinmekten rahats?z olmuyorum. Ancak anlamayan ya da yarg?layan ki?iler varsa, onlara kar?? benim tek cevab?m ?u olur:
“Bizi Allah bilsin, bu yeter.”
Hayat, herkesin bizi nas?l gördü?ünden çok, bizim kim oldu?umuzla ilgilidir. Bu bilinçle yürümek, en büyük huzur kayna??.