.JPG)
Btn varl?klar gibi toplumlarda devaml? bir de?i?im ve geli?imin ierisindedir. Tiyatronun bu de?i?im ve geli?ime etkilerinden bahseder misiniz?
Tiyatro bilindi?i zere ilk a?lardan bu yana dini riteller, do?an?n taklit edilmesiyle ortaya ?km?? ve kendi iinde insan? baz alarak hareket eden organik bir yap?ya sahip oldu?u iin evrilerek bugnk halini alm??t?r. Tiyatro iin toplumsal ayna oldu?unu sylerken tabiiki onun pek ok konuda toplumsal geli?imin ncl?n yapt???n? da gz ard? edemeyiz. Bu konuda gemi?ten gnmze dnem dnem bir direni? arac? ve ya toplumsal fark?ndal???n sesi olan eserler kar??m?za ?kmakta. rne?in Bertolt Brecht Cesaret Ana ve ocuklar? oyununu buna rnek olarak gsterebiliriz. Bir tiyatro biimi olarak, seyirciyi pasif izleyici durumundan ?kar?p, sava??n y?k?c?l???n?, kapitalizmin vah?ili?ini onlara gstermi?tir. lkemizden rnek vermek gerekirse Asiye Nas?l Kurtulur isimli oyunumuzda 3 farkl? dzlemden seyirciyi toplumsal bir fark?ndal?k iinde tutmay? amalayan bir i? izliyoruz. rneklerin ?????nda tiyatro, iinde bulundu?u dnemin her seferinde ses ?karan?, ta?layan?, d?nmeye iteni olmu? ve kamuoyunun olu?umunda kritik bir nem arz etmi?tir.
lkemizde tiyatroya bak??? ve yap?lan al??malar? nas?l de?erlendiriyorsunuz?
lkemizde tiyatro ok eski geleneklerden gelen ve genlerimizde olan bir sanat dal?d?r. Yzlerce y?l ncesinden bugne kadar aktar?lan ve halen ya?atmak iin yo?un aba sarfetti?imiz Pi?ekar Kavuklu gelene?i, yine benzer srelerden geip bu gnleri gren Meddahl?k gelene?i ve tabiiki Hacivat Karagz kltr. Bu bahsi geen sahne sanatlar? rnekleri lke tiyatromuz iinde haketti?i ilgiyi had safhada grmekte ve yeni nesil tiyatro sanatkarlar? taraf?ndan srdrlmeye al???lmakta.
Tabii ki lkemizde yaln?zca geleneksel al??malar yok. Dnya Klasikleri ve Modern oyunlar?n tamam?, kurumsal ve ya zel tiyatrolar taraf?ndan ok byk ustal?kla sergilenmekte . Yaln?zca sahne stnde de?il ayn? zamanda sahne gerisi teknolojileri ve tiyatro teorisyenli?i a?s?ndan da lkemiz dnyada say?l? lkelerden biri konumunda. Trk izleyicisi daima lke iinde ve d???nda orta konmu? eserlere sahip ?kmakta ve tiyatro sanatkarlar?n?n koyduklar? ?tay? her seferinde bir st seviyeye ?karmalar? iin de gerekli deste?i vermekteler. Devletin her kademesi ve zellikle Kltr Bakanl???, lke iinde sanat?n ve sanat?n?n daima yan?nda ve destekisi olmaktan da byk bir memnuniyet duymakta.
Biyografinizi ara?t?rd???m?zda, Antalya Devlet Konservatuar? oyunculuk blmnden mezun oldu?unuzu ve birok tiyatro oyununda yer ald???n?z? grdk. Bugnde Erzurum Devlet Tiyatrosu Mdrl? grevini yrtmektesiniz. Oyunculukla k?yaslad???n?zda, farkl? neler yapar Devlet Tiyatrosu Mdr?
Devlet Tiyatrosu Mdr ayn? zamanda asli grevi olan oyunculu?u yrtmekle mkellef. Ama bundan ayr? olarak belirtmek gerekirse; Sanat?, teknik personel ve ofis personelinden olu?an yzlerce ki?ilik ekiplerin sorunsuz bir biimde al??abilmesi iin uygun ko?ullar? sa?lamakla ykml. Sezon ierisinde hangi oyunlar?n oynanaca??n? Genel Mdrlk ve Ba?rejisrlk makamlar?ndan ald??? onaylarla repertuvara ekler ve sahnelenmesine nclk eder. Ayn? zamanda sezon a?l???ndan ba?layarak kapan??a kadar tm ayl?k program ve turne takviminin olu?turulmas?nda Genel Mdrl?mzdeki Turne ve Organizasyon birimi ile koordine haldedir.
Devlet Tiyatrolar?n?n toplumdaki i?levinden bahseder misiniz?
Devlet Tiyatrolar? tiyatronun toplumun her kesimine ula?mas?n? sa?lamak amac?yla kurulmu? kamusal bir sanat kurumudur. En temel i?levi, sanat? belirli bir zmrenin ayr?cal??? olmaktan ?kar?p, halk?n her kesimine ula?abilir k?lmakt?r. Byk ?ehirlerden en cra kylere kadar oyunlar gtrerek kltrel e?itsizlikleri azaltmay? hedefler.
Ayn? zamanda sanat? bir e?itim arac? olarak kullan?r: tarihsel olaylar?, etik de?erleri, toplumsal sorunlar? sahneye ta??yarak bireyde fark?ndal?k yarat?r. Bu zelli?i sebebiyle de bir e?itim kurumu olarak da grebiliriz. zellikle gen izleyiciler iin dzenlenen ocuk ve genlik oyunlar?, sanatsal duyarl?l??? kk ya?larda kazand?rmay? amalar.
Erzurum Devlet Tiyatrosunun kurulu?undan ve tarihi geli?iminden bahseder misiniz?
Erzurum Devlet Tiyatrosu ilk olarak 12 Mart 1977 tarihinde Hayati orbac?o?lu nun Koca Sinan adl? oyunuyla Erzurumlulara merhaba demi?ti. Devlet Tiyatrosu nun Erzurum da ki maceras?n?n ba?ar?larla devam etmesini temenni eden gzel yaz?lar yaz?lm??t?. Ancak ho? temenniler in bir tiyatroyu yrtmeye yetmeyece?i k?sa zamanda anla??l?yordu.
1981 y?l?nda bir kez daha Erzurum Devlet Tiyatrosu a?l?yordu... Fakat iki seferinde de d?nld? gibi olmad?. Ankara dan Erzurum a turne gelmesiyle, Erzurum da Devlet Tiyatrosu var. Demek mmkn de?ildi. Merkezden gnderilen oyunlarla, blge tiyatrosunun yrtlemeyece?i anla??lm??t?.
Tiyatronun, kendi teknik elemanlar?na ve sanat?lar?na ihtiyac? vard?
12 Aral?k 1997de, ?stemihan Talay?n Kltr Bakanl??? ve Prof. Bozkurt Kuruun Genel Mdrl? dneminde Erzurum Devlet Tiyatrosu, kendi teknik ve idari personeli ile kendisi iin prova yapm?? olan, Ergun Sav ?n Can Bebek adl? oyunuyla seyircisine bu sefer hi bitmeyecek bir birlikteli?in mjdesiyle MERHABA dedi. ?lk merhaban?n ynetmeni Ensar K?l?t?.
Ve bugn, o merhaban?n zerinden tam 11 y?l geti Erzurum Devlet Tiyatrosu, 11 y?l boyunca, 12 ocuk, 36 byk oyunu olmak zere toplam 48 oyunla seyircisinin kar??s?na ?kt?.
Ergun Sav ile ba?layan serven, Turgut zakman, Orhan Kemal, Sad?k ?endil, Gngr Dilmen, Haldun Taner, Ha?met Zeybek, Turan Oflazo?lu, Aziz Nesin, Adalet A?ao?lu, Erman Canatan, Peter Ustinov, Shakespeare, Moliere, ehov, Arbuzov, Gogol, Brecht, Crisp, Goldoni gibi sekin yazarlardan rnekler sunarak devam ediyor.
Bir ?ehirde, ?ehir halk?n?n tiyatroya bak?? a?s?n? etkileyen unsurlar nelerdir? Erzurumda halk?n tiyatroya bak?? a?s?n? nas?l gryorsunuz?
Syle?inin en ba??nda belirtti?imiz bir k?s?m vard?. Oradan hareketle konu?mak gerekirse, izleyici sahnede insani olan? grmek ister. Bazen olmak istedi?i ki?iyi, bazen asla yerinde olmak istemedi?i ki?iyi, bazen daha nce hi ya?amad??? veya ya?amay? dahi hayal edemeyece?i bir hissi grmek tatmak ister. Yani insani olan?. Bunu izleyiciye verdi?iniz takdirde, onun aynas? oldu?unuzda veya syleyemedi?i ?eyi sahnede hayk?rd???n?zda, siz art?k o kitle iin hayat?n vazgeilmez bir paras? olursunuz. Bizden nceki meslek byklerimiz, Devlet Tiyatrosunun bu misyonunu yle gzel bir biimde yerine getirmi?ler ki, Erzurum izleyicisi, Erzurum Devlet Tiyatrosunu ailesinden birileri gibi grmeye ba?lam??. Biz de yeni nesil tiyatro emekileri olarak bunu devam ettirmeye al???yoruz. ?u ana kadar ald???m?z geri dn?lerde de bunu ne kadar do?ru yapt???m?z, ne kadar do?ru yaparsak yapal?m, hep bir ad?m daha ileri ta??mam?z gerekti?ini gryor ve bunun iin gece gndz al???yoruz.
Devlet Tiyatrolar? d???nda, Erzurumda tiyatro alan?nda faaliyet gsteren yerel ynetimler ve zel tiyatrolar?n, tiyatro al??malar? hakk?nda neler d?nyorsunuz?
Devlet Tiyatrolar?n?n ?ehirde olu?u, Erzurum halk?n?n tiyatro alan?nda seici olu?u tabii ki bu alanda zel al??ma yapanlar? zorlamakta ama bununla birlikte ortaya ?kan i?lerin kaliteli olmas? a?s?ndan da byk nem arz etmekte. Bu alanda faaliyet gsteren yerel ynetim ve zel tiyatrolar belirli bir seviyenin stne ?km?? durumda. ?ehirde ne kadar ok tiyatral faaliyet olursa o kadar titiz i? ?kacakt?r ve bu da hem seyirci hem de oyuncu iin ok nemlidir.
Tiyatroya ilgi duyan genlere neler sylemek istersiniz?
Tiyatro, di?er tm sanat dallar? gibi yksek disiplin gerektiren bir alan. Bu disiplinli olma hali ayn? zamanda ok fazla al??may? da beraberinde getiriyor. Bu alanda al??mak isteyen gen arkada?lar?ma ok al??malar?n? tavsiye ederim. Ayr?ca bir sanat?n?n ok ynl d?nebilme, ele?tiri yapabilme ve yap?lan ele?tiriyi do?ru analiz edebilme yetilerinin kuvvetli olmas? gerekir. Gen arkada?lar?m?z ok okumal?, ok izlemeli ve ok al??mal?.
Ergenekon Cemil Ba?do?an
15 ?ubat 1992 Antalya do?umlu olan Ergenekon Cemil Ba?do?an, Akdeniz niversitesi Antalya Devlet Konservatuvar? Oyunculuk Blmnden 2018 y?l?nda mezun oldu. 4 y?l kadar e?itler zel tiyatro gruplar?nda yer ald?ktan sonra 2022 y?l?n?n Ocak ay? itibariyle Erzurum Devlet Tiyatrosu'nda grev ald?. Kendisi Erzurum Devlet Tiyatrosu Mdrl? grevini yrtmektedir.