("Tand?rba?? Hikayelerinden")
Gn a?armak zereydi. Arkada?larla oynad???m?z, uzune?ek, a???? ve saklamba gibi sokak oyunlar?n? yeni bitirmi? yorgunluktan yzmz k?pk?rm?z? olmu?tu. Ak?am ezan? okunmadan eve girmeliydim. Yoksa cezas? ok byk olurdu. Dedem bakkala almaz, babamsa okkal? iki tokat patlat?rd?. Erzurumda k?? ak?amlar? hava erken karar?r, geceler uzun olurdu. Bu uzun gecelerde o?u zaman evin bykleri kklere hekatlar anlat?rd?. Bu tr toplant?larda konu kom?u bir araya gelir, dertler ve sevinler payla??l?rd?.
Sert ve etin geen k???n ard?ndan, arnavut kald?r?ml? soka??m?za bahar glen yzn gstermi?ti adeta. Soka??m?z?n k?e ba??nda bulunan alt taraf? dkkan, st ev olan iki katl? binam?z soka??n yegne adresiydi.
Tek bakkal olmas? hasebiyle de geleni gideni eksik olmazd? buran?n. Babam, dedemden ?rendiklerini bana pek anlatmazd?. Her ?eyi dedemden ?reniyordum. Dedeme mahalleli "Hac? Aziz" derlerdi. Dedem, birok sohbetinde;
"Drt defa Hicaza gettim ama doyamad?m." Der hznlenirdi.
Babam, dedeme pek ekmemi?ti. Dedem, al??kan, merhametli, ak?ll? ve eski yaz?y? okuyan ilmi geni? bir adamd?. Babam ise sadece namaz?n? k?lar, dedemin dediklerini uygular veya uygulamazd?. Birok kez dedem onu azarlam??t?. Her defas?nda olaylar, dedemin hakl?l???yla sonulanm??t?. Bakkaldan ieri giren ba?rts bir ka yerinden delinmi?, ete?i y?rt?k ve terliklerini zor kapat?r vaziyette duran Saniye ablayd?.
O ieri girer girmez dedem ayaklan?r gibi oldu,
Bu durumu kabullenemeyen Saniye Abla;
-Her defas?nda o ya?l? halinizle aya?a kalk?p beni utand?r?yorsunuz Aziz Amca dedi.
Dedem,
-Esta?furullah k?z?m! Dedi.
Saniye abla babama ters ters bakarak;
-Aziz amca, Salih abi k?za istediklerimi vermemi?, nce borcunuzu deyin, ay oldu demi?. Krolas? Kaz?m size ay?rd???m paray? saklad???m yerden al?p iki z?kk?mlanm??. Ama sz art?k ben de al???p borcunuzu bir an nce verecem, dedi.
Dedem, beyaz sakallar?n? s?vazlad?, kafas?n? sa?a sola esnetti. Babam?n yzne ters ters bakarak;
-Bundan sonra, Saniye k?z?ma ne isterse ben olay?m olmayay?m vereceksin tamam m?? Dedi.
Babam k?zarm?? ve bozulmu? yz ifadesiyle;
- Ama baba demi?ti ki, Dedem;
-Konu kapanm??t?r. K?z?m sen evine get ben erzaklar? Salih ve ?ahinle tez elden gnderirim, dedi.
Dedem, iki uval erza?? iki yz metre mesafede bulunan o eve s?rt?m?zda ta??tt?.
Babamla, s?r?ls?klam terlemi? vaziyette t?k nefes bakkala girmi?tik ki;
Dedem, babam?n ve benim yzme kararl? bakarak;
- Bak?n ocuklar, bu kad?n?n kocas? znde iyi birisi lakin uydu?u adamlar tekin de?il, ben ona yard?mc? olaca??m. Belediye ba?kan? ile konu?up i?e almas?n? syleyece?im. Sarho?, i?siz ve ocuklar?na ilgisiz kad?n ve ocuklar? bize Allah'tan emanet. Onlar, bizim kom?umuz. E?er biz ona istediklerini vermezsek, kad?n ba?ka yollara d?ebilir. Onun iin halleri dzelene kadar bizim himayemizdeler, dedi.
Bu duruma daha fazla dayanamayan babam aya?a kalkarak;
- ay yiyip ieceksin bir kuru? demeyeceksin, yetmezmi? gibi bir de hediye bab?ndan iki ayl?k daha fazladan erzak vereceksin. Bu de?irmenin suyu nereden baba? Bize de bu mallar? bedava vermiyorlar de?il mi, dedi.
Dedem, mevcut duruma sinirlenip d??ar? ?kt?.
-?u babam? anlayam?yorum. Kocas? var, ocuklar? var. Neymi?; sarho?mu?, berdu?mu?, i?sizmi? falan filan. Bana ne? Bari nfusunuzu da stmze yapt?r?n olsun bitsin. Kendi kendine al?p veren babama yakla?mak mmkn de?ildi. Oturdu?u sandalyeyi say?s?z kere ileri geri ekip b?rakt?. deta kendi kendini yiyordu. Bir an iin aya?a kalkt? ve bana do?ru bakarak;
- Ko? ! Hamdi abiden iki tane ay kap gel.
Hamdi Abi'nin ay oca?? soka??n kar?? kald?r?m?ndayd?. Berber Cemil Abi ile Manav ?brahim Abi'nin dkknlar?n?n aras?nda be? masal?k kk bir yerdi. Lakin, ay?n?n kokusu insan? mest ederdi. K?tlama ?ekerlerini ak?amdan kk kk k?rar, ayakl? ?ekerliklerine koyard?. Ko?arak yan?na gidip;
-Hamdi Abi, babam okkal? iki ay istedi dedim.
ay oca??n?n ba??nda kirli bardaklar? y?kamakla me?gul olan Hamdi Abi, kal?n ka?lar?n?n alt?nda ieri gml ye?il gzleri ile bana bakarak;
-Sana ka defa dedim, ieri girdin mi selam ver diye. Baban ?retmez bilirem ama deden de mi ?retmir, dedi.
Her defas?nda unutuyordum. Hlbuki dedem bana hem ilmihali bilgileri hem de sosyal ya?ant?ya dahil bildiklerini oka anlat?rd?.
Haz?rlad??? aylar? tepsiye koyup verdi.
-aylar? itiz mi tepsiyi al gel, dedi.
aylar? gtrd?mde dedem ve Kaz?m Abi de gelmi?lerdi. ?kisinin de yzlerinde gller a?yordu sanki. aylar? koyarken selam verip, ho?geldiniz dedim.
Dedem yzme glerek bakt? ve memnun olmu? yz ifadesiyle;
-Aleykmselam, dedi.
Dedem, olanlar? babama anlat?yordu. Kaz?m Abiyle beraber, Belediye Ba?kan?n?n yan?na gitmi?ler. Ricas? sonras? Kaz?m abiyi Fen i?lerinde geici kadroyla ?ofrlk i?ine koydurmu?lar.E s?nf? ehliyeti oldu?u iin kamyon ?ofrl? yapacakm??.Gidip gelene kadar nasihat etmi?. ?kiyi b?rakacak ve olu?una ocu?una sahip ?kacaks?n yoksa klahlar? de?i?iriz diye. Kaz?m Abi ay?n? itikten sonra dedemin elini pp;
-Art?k eve geip mjdeyi ocuklara vereyim, dedi.
Yan?m?zdan ayr?l?rken, ayaklar? yere basm?yor gibiydi. Dedemin yapt??? bu iyilik de?ildi. Sosyal bir sorumluluk, kom?uluk, babal?kt?.
Sonra bize dnerek dedi ki;
-Haz?rlan?n yar?n Kayseriye mal almaya gidiyorsunuz.
Bahar?n geli?i k?rkikindi ya?murlar? sonras? daha bir canl? ve i?veliydi. Yemye?il k?yafetlerini giymi? a?alar, envai e?it renkli iekler... Yaratan?n hikmetini tm gzelli?i ile temsil ediyorlard?. Ku?lar, kelebekler c?v?l c?v?ld?. Ak?am yeme?ini yedikten sonra, yats? namazlar? k?l?nm??, ay fasl?ndan sonra yatma zaman? gelmi?ti art?k. Dedem, nineme dnerek, kararl? bir ?ekilde;
-Naciye helfe, yatmadan ?u senin bana d?nmzde hediye etti?in i?lemeli mendili getirsene...
Ninem, bu farkl? istek kar??s?nda hayli ?a??rm??t?. Tabi bizlerde bir anlam verememi?tik bu duruma. Ninem, oturdu?u kanepeden romatizmal? ayaklar?n? tuta tuta kalkt?. Biliyordu ki, Hac? Aziz bir ?ey demi?se vard?r bir hikmeti. Mendili getirip zenle dedeme uzatt?.
-Buyur Hac? dedi.
Dedem, mendili ald? ve uzun uzun koklad?. deta mendili iine ekiyordu. Bu hareketi defa yapt?. ?a?k?nl???m?z iyice artm??t?. Ona bakan ?a?k?n gzleri fark edince;
-Hicazdayken Kabede ald???m kokunun ayn?s? dedi.
Babama bakarak, sert bir ?ekilde ;
- Salih yan?ma yana? hele dedi.
Babam oturdu?u yerden kalkt?. Dedemin oturdu?u koltu?un nnde duran sehpan?n yan?na meldi. O sehpa hep orada dururdu. zerinde Kur'an? Kerim, tespih, gzlk ve ajandas? her daim kadrolu elemanlar?yd?. Mendili sehpan?n zerine zenle serdi. Elini b?y?klar?na do?ru gtrd. Drt adet k?l kopard?. K?llar?, mendilin iine zenle koydu ve drde katlad?.
Bu ak?am ki enteresan durumun nc raundu buydu galiba. Yine hepimiz ?a?k?n ve yine heyecanl?yd?k.
Bu garip tav?rlara anlam vermek kolay de?ildi. Dedem ay?n? yudumlad? ve barda?? sehpaya koyarken;
-Bu mendili ?u ka??tta yaz?l? adreste bulunan zata gtreceksin ve ona diyeceksin ki; Babam ?ki yz elli ift tosun istedi.
Tabi bu durum on drt ya??nda olan biri iin biraz daha farkl? ve anla??lmazd?. m olsun i?in sonunda uzun bir yolculuk ve farkl? bir macera beni bekliyordu.
Yata?a gireli iki saatten fazla olmu?tu. Heyecandan uyuyam?yordum. Babamla yapaca??m ilk uzun yolculuktu. Dn biletleri almaya gitti?im Erzurum gar?n?n verdi?i heyecan hal iimdeydi. Hasankale'ye ermiklere ok gitmi?tik, lkin bu yolculuk farkl?yd?.
Erzurum gar?, nice vuslatlar?n, hznlerin, sevinlerin harman oldu?u iki katl?, kesme ta?l? tarihi mekan. Sanki ?ehrin ba?r?na ba?da? kurmu? baba gibi duruyor. Yakla??k yar?m saattir garday?z. Karstan gelip Ankara'ya gidecek olan Do?u Ekspresini bekliyoruz. Bizim gibi onlarca insanda oradalar. Kimi uval?n?, kimi bavulunu, kimi ise ocu?unun elini tutmu? sa?a sola ko?u?turma iindeler. Babam biletimizi alm??t?. Heyecan?ma tarif mmkn de?ildi. Kalbim kt kt at?yor. ?kide bir tuvalete gidiyorum. Babam fark etmi? olacak ki ;
-Biletimizi yatakl?s?ndan ald?m. Yoruldu?unda rahata uyuyas?n dedi.
?a?k?n ve heyecanl? bir ?ekilde babam?n yzne bakarak;
-H? h?? dedim.
Tren, kulaklar? t?rmalayan dd? ile geldi?ini mjdeliyordu. Karn?m ac?km??t?. Babama syledi?imde trende lokantan?n oldu?unu, orada yiyebilece?imizi syledi. O andan beri karn?ma a?r?lar girmi?ti. Yryen lokanta, d?nnce glesim geldi. Tren gara yana?m??t?. n lokomotifin raylarda ?kartt??? g?c?rt? art?k fren yap?p durdu?unu gsteriyordu. En nde kamarotlar, arkadan yolcular inmi?ti. Gidecekler kendi kamaralar?na binmek zere haz?rl?k yap?yorlard?.
Uzun ve keyifli yolculuktu bana gre. Babama sordu?um "?ura nere bura nere" sorular?ndan b?km?? olacak ki, son drt saati uyuyarak geirmi?ti.
Ben ise trenin geti?i btn gzergahlar? ve manzaralar? ka?rmamak ad?na cin gibiydim.
?ni? peronuna gelmi? istasyonda inmi?tik. Taksiye binerek verilen adrese do?ru yola ?kt?k. Taksici adresin Kayseri'nin organize sanayi blgesinde oldu?unu syledi. ok byk fabrikalar?n oldu?u bir yerdi. Bizi iki katl? byk bir i?yerinin nne getirdi .
-i?te arad???n?z adres buras? dedi.
Babam taksicinin paras?n? verip te?ekkr etti. Kap?da bekleyen adama selam verip adresi gsterdik.
-Buras? dedi ve bizi ieri buyur etti. Byke bir salonu geip ilgili ki?inin odas?na gelmi?tik. Ssl ve geni? bir odayd?. Babam masada oturan ya?l? ve dzgn giyimli adama Selam verip ellerinden pt. Pe?inden ben de ptm. Misafir koltu?una buyur etti. Bizi getirin al??ana dnerek;
- Bak bakal?m misafirlerimiz ne yer ne ierler. Dedi.
Masas?n?n stnde duran Kuran? Kerim dikkatimi ekti. Bykl? ve kapa?? dedemin okudu?u Kuran? kerime ok benziyordu. Babam ay?n? itikten sonra aya?a kalkarak, cebinden ?kard??? mendili masan?n stne koyarken;
-Babam?n size hasseten selam?n? ve bu emaneti getirdim dedi.
O ara mendil a?ld? ve iinde ki b?y?k tellerinden biri masan?n zerine d?t. Babam tela?land?. Yz k?pk?rm?z? olmu?tu. K?l? ararken eli aya?? birbirine doland?, boncuk boncuk ter dkt.
Babam?n bu arama gayreti grlmeye de?erdi.
Hac? Nafiz amca, durumu izliyor ve memnun yz ifadesiyle babama bak?yordu. Babam k?l? bulup mendilin iine koydu ve yerine oturdu.
Rahatlam??t?. Hac? amca mendili dikkatlice al?p burnuna gtrp defa iine ekti, koklad?.
-Bu kokuya dnyalar? de?i?mem dedi.
Bu hareketi hat?rl?yordum. Dedemde ayn?s?n? yapm??t?.
Babam, bu seramoni sonras?, Hac? amcaya dnerek;
-Babam Bu mendili Hac?ma ver ve ?ki yz elli ift tosunu trene ykleyip gndersin dedi.
Hac? amca gld ve ba??n? onaylar vaziyette sallad?.
Mendili babama uzatt? ve
- Bunu ahretlik garda??ma ver ve deki; bir k?l iin kendinden geen ve onu bulmak iin ya? dken bir evlat yeti?tirdi?i iin sonsuz te?ekkrler.
Ticaret erbab? insanlar?n olaylara bak???, yorumu farkl?d?r. ?nsanlar? bak???ndan, konu?mas?ndan onun nas?l birisi oldu?unu anlay??? tecrbeden gelir. Tecrbe ya?anm??l?kt?r ve ok nemlidir evlat. Bunu baban da ok iyi bilir. Onun szlerini yabana atma, kendini geli?tir ama gemi?ini asla unutma, Dedi.
Bir ka yere telefon at?. Geleli gn olmu?tu. Bizi en byk ve lks otelde misafir etmi? ?ehrin tarihi yerlerini gezdirmi?ti.
Kayseri'nin hayvanc?l?kla u?ra?an ne kadar i? yeri ve i? adam? varsa hepsini dola?t?rd?.
Sevkiyat haz?rd?. Hayvanlar say?l?p yk trenine bindirilmi?ti. Geriye dn? yine trenle ve benim iin yine zevkle geecekti belliydi. Yaln?z kafam? kurcalayan bu mendil ve k?l i?ini anlamam??t?m.
Trende vaktimiz bol olacak babama sorar?m d?ncesiyle rahatlad?m.
.../...
Erzurum'da bir sabah namaz?
Seher vakti arnavut kald?r?ml? sokaktan camiye do?ru yrmek uykulu gzlerle nefsime zor geliyordu. o?u zaman ayakta uyuya uyuya yrrdm. nde dedem arkas?nda babam ve ben onu takip ederdik. Snneti k?l?p Kamil Hoca Efendinin tecvitli Kuran tilavetiyle kendime ancak gelirdim. Kamil Hoca ayn? zamanda Kuran kursu hocamd?. Namaz? k?l?p caminin yan?ndaki sabah? kahvesinde aylar?m?z? itik. Tam zaman?yd?. Dedeme yar?m kalan hikyeyi anlatmas?n? istedim. Hac? Nafiz Amca ile olan muhabbetin derinli?i nedir?
Babama cebinden ?kard??? paray? uzatt? ve dedi ki;
Git f?r?ndan lava?, peynirciden de gvermi? peynir al. Torunumun merak?n? giderirken karn?m?z? da doyural?m.
Babam kahvalt?l?klar? getirdi. ?ki masay? birle?tirdik. Kahvehanedeki tan?d?k dostlarla beraber kahvalt?m?z? yaparken dedem anlatmaya ba?lad?.
-Bak?n dostlar, bizler Mslman?z. Allah'?n bizlere emretti?i birinci kural ona sahih iman etmemiz. Sonra ahlkl? olmam?z ve akabinde ibadetler gelmektedir. Mmin mminin karde?idir. Gven, ki?inin nce kendisine kar?? sayg?s?d?r. Yani ki?i nce Allah'a sonra kendisine gvenecektir. Sonras? kolay toplum olarak bizler birok de?erlerimizi kaybettik.
Hani Hz. merin buyurdu?u gibi "?nand???n?z gibi ya?amazsan?z, ya?ad???n?z gibi inan?rs?n?z."
Maalesef bizler ?slamiyet'i eksik ve mahalli ya??yoruz. Mslman?n sz senettir. Bunu unutmamal?y?z. Biz Hac? Nafizle Medinei Mnevvere'de o gzel peygamberin huzurunda dnya ahret karde? oldu?umuzu ilan ettik. Bir birimize de "Ahretlik" deriz. Orada o gzel kap?ya yzmz srdk. Onun iin birbirimize i?imiz d?t? zaman mendil iine o yz temsilen drt adet k?l koyar?z. Drt rakam? Kabenin drt ynn temsil eder. Onu defa koklamam?z;
Allaha gven, peygamberine itaat ve verdi?imiz sze itimat? temsil eder. Bunu gnlne indirmi? birisi kar??s?nda bulunan ki?iye yanl?? yapabilir ki mi?
Dedem anlatt?ka her ?ey yerli yerine oturuyordu.
Aradan bir hafta gemi?ti. Tosunlar? satm??t?k. Hac? Nafiz amcan?n paras?n? vermek zere babam yola koyulmu?tu.
Erzurum ve dada?l???n zeti de budur.