Giri?

Osmanl? h�kimiyeti sonras? Yunanistan ?ehirlerindeki kentle?me s�recinin, sosyolojik de?i?imlere yol a�t??? g�r�lmektedir. T�rkler taraf?ndan terk edilen tarih� kent merkezlerindeki mimar� eserler, yeni kullan?c?larla birlikte yeni kimlik ve aidiyetler olu?turmaya ba?lar. Bu yaz? kapsam?nda Yunanistan�?n tarih� kent merkezlerindeki kullan?c? de?i?imleri sonucu Osmanl? mimari eserlerinin kent haf?zas?ndan silinme ve gizlenmesinin toplumsal boyutlar?na etkisi, �rnekler verilerek ortaya konulmaya �al???lacakt?r. ?zlenen bu politika sonras?; mimari eserlerdeki de?i?imin yap?sal ve s�re�sel incelemesi ele al?nacakt?r.
Tarih� yap?lar?n eski ve yeni kullan?c?lar?n?n, eski ve yeni kimlik ile aidiyetlerinin koruma s�re�lerinde ger�e?e uygun bir ?ekilde de?erlendirilmesi son derece �nemlidir. Eserlerin kimlik ve aidiyetinin; mek�n, kent ve koruma ile ili?kisi Yunanistan�?n ?ehir merkezlerindeki durumu, alanda uzun s�redir yap?lan inceleme �al??malar? sonucu ortaya konulmaya �al???lm??t?r. Farkl? kentlerde yap?lan alan ve arazi �al??malar? sonucunda Yunanistan�da tarih� kent merkezlerinde farkl? toplumsal de?i?im s�re�lerinin ya?and???n? ifade etmek m�mk�nd�r. Tarih� kent merkezlerinde yer alan Osmanl? mimar� eserleri ya ba?ka �lkelere ait oldu?u iddia edilerek kimlikleri gizlenmekte, ya da yapan mimar?na at?fta bulunularak sanki onun taraf?ndan yapt?r?ld??? bilgisi verilerek kas?tl? olarak yanl?? bir bilgilendirmeye neden olunmaktad?r.

Yer, K�lt�rel Kimlik ve Bellek

Yer, insanlar?n kendi istek ve iradeleri d???nda ba?l? olduklar? d�?�n�len bir co?rafyay? ve bu co?rafyan?n s?n?rlar? i�erisindeki statik, de?i?ime pek de a�?k olmayan ya?am bi�imlerini ifade eden bir kavramd?r. Her insan?n ve insan toplulu?unun bir yere �k�k salma� ihtiyac? oldu?u sav?na dayanan bu anlay?? en g��l� ifadesini �ev� kavram?nda bulur. �Ev� orijinle ilgilidir; katedilen yol, gidilen y�n ya da var?lacak yeri de?il, gelinen yeri, co?raf� k�keni ifade eder. Edward Relph�in deyimiyle, sonsuz mek�n i�erisinde yola �?kt???m?z bu nokta varl???m?z?n ve hayat?m?z?n de?i?mez merkezidir. Bu merkez kendi d???ndaki yerleri �nemsiz k?ld??? gibi, ya?am? da tan?ml? s?n?rlara, bir �i�erisi ve d??ar?s?� ayr?m?na ba?lar. Ger�ek bir yer ve yere aidiyet duygusu da hep bu s?n?rlara g�re tan?mlan?r. Yer anlay??? kimli?i anlama bi�imlerimizde de bask?n olarak ortaya �?kar. Bu anlay??a g�re yer ile kimlik aras?nda izomorfik bir ili?ki vard?r. Co?raf� k�ken olarak tahayy�l edilen yer, kimli?in de do?rudan belirleyicisidir.
�K�lt�r� i�in de ayn? ?eyi s�ylemek m�mk�nd�r. K�lt�r de, s?n?rlar? belli bir co?rafyaya ait olan, t?pk? flora ve fauna gibi o co?rafyan?n �kendine has� �zelliklerinden ortaya �?kan, yere do?rudan ba?l? bir olgu olarak g�r�l�r. Bu ayn? zamanda yerin s?n?rlar?n? k�lt�r�n ve kimli?in de s?n?rlar? olarak tahayy�l etmek, dolay?s?yla bir yerin s?n?rlar? i�erisinde ancak tek bir k�lt�r�n, tek bir kimli?in ya?ayabilece?ine inanmak ve bunun da �tesinde hareketin, yani yerden ayr?lman?n k�lt�rel kimli?in kayb?yla sonu�lanaca??n? d�?�nmek demektir. Bellek, bug�n bildi?imiz h�liyle, zihinsel temsillerden olu?ur ve bu temsiller her hat?rlama s�recinde yeniden in?a edilirler. Her hat?rlama eyleminde �nceki temsil yeni bilgi ile b�t�nle?ir ve b�ylece yeni bir bellek ortaya �?kar. Bellek sadece zihinde de?il, yerde de ik�me eder. Yer belle?e k�klenmesi i�in zemin sa?lar, fakat ayn? zamanda kendi kimli?i bu k�klerle kabul g�r�r ve hatta baz? durumlarda in?a olur. Bu ili?ki yerin kimli?ini belle?in sonsuz temsilleri ile i� i�e ge�irir. Bu kavramsal �er�eve i�erisinde Sel�nik Be?�?nar Bah�esi ya da Sel�nik Beyaz Kule Bah�esi, kentlilerin tekrar eden kolektif hat?rlama d�ng�leri ile ili?kili olarak �rettikleri kimlikler ile sonradan da yeni anlamlar kazan?r. Bu s�re�te, Osmanl? d�neminde, her zaman devletin politik erkinin kamusal mek�n? olarak tezah�r eden h�k�met konaklar? ise, Osmanl? sonras?nda yeni kent kimli?ini temsil eden bir unsur olmu?tur. Nitekim Sel�nik Vil�yeti H�k�met Kona??�n?n Makedonya ve Trakya Bakanl???, Midilli H�k�met Kona??�n?n Ege ve Adalar Politikas? Bakanl???, Serez H�k�met Kona??�n?n Serres Valilik Binas?, Florina H�k�met Kona??�n?n ve Karaferye (Veria) H�k�met Kona?? ile Dedea?a� (Alexandroupoli) H�k�met Kona??�n?n Adliye Binas? olarak kullan?lmas? bu duruma ili?kin �rneklerdendir. Rodos H�k�met Kona?? ise, 1912 sonras? ?talyan i?gali d�neminde ge�irdi?i mimari �sl�p �zelliklerinde de?i?iklikler yap?larak, bug�n Rodos Postanesi olarak hizmet vermektedir. Yunanistan�da in?a edilen Osmanl? mimar� eserleri, Osmanl? toplulu?unun karakterine, k�lt�r�ne ve al??kanl?klar?na g�re ?ekillenmi?lerdir. ��nk�, Osmanl? kentleri co?raf� olarak fiziksel bir toprak par�as?ndan �ok, sosyal etkile?imlerin ya?and??? �ok k�lt�rl� canl? mek�nlard?r. ?nsanl???n en �nemli eserlerinden biri olarak kent, zamanla i�inde ya?ayan insana benzer, insan? yans?t?r ve insanl???n bir par�as? olur. Osmanl? d�neminde kentlerin fiziksel bir nesneden ziyade en �nemli niteliklerinin ba??nda, kentin temsil etti?i toplulu?un k�lt�r�, ge�mi?i ve bug�n� gelmektedir. Bu �zellikler, Selanik, Yanya, ?ske�e, Kavala gibi kentlere anlamsal katman?n? kazand?r?r ve genellikle kentin Osmanl? kimli?i olarak adland?r?l?r. Bu �zellikler kentin kimli?i, kentin karakteri, kentin imaj? ya da farkl? bir kavramla tan?mlansalar da vurgulanmak istenen nokta ayn?d?r; Yunanistan�daki Osmanl? d�nemi kentleri di?er Rumeli ?ehirlerinde (Prizren, �sk�p, Saraybosna, Berat, Filibe, v,.d.) oldu?u gibi t?pk? canl? varl?klar gibi ayn? karaktere sahiptiler. Bu karakter, i�inde ya?ayan toplulu?un �zellikleri ile peki?ince kentin kimli?i ortaya �?kmaktad?r. G�n�m�zde Yunanistan s?n?rlar? i�inde kalan kentlerde, Osmanl? d�nemi ?ehir kimli?ini; onunla �zde?le?mi? k�lt�rel etkinliklerden, haf?za mek�nlar?ndan (Sel�nik Kapan?), simge yap?lardan (Sel�nik Beyaz Kule, ?ske�e Saat Kulesi, Rodos S�leymaniye Cami ve Murad Reis K�lliyesi, Yanya Saat Kulesi, Kavala ?maret), T�rk �ar??lar?ndan/ Eski �ar??lardan ve geleneklerden okuyabiliriz. Yunanistan�daki Osmanl? d�nemi kentlerini �zel k?lan ve kent yapan belki de en �nemli �zellik, T�rk/Yunan/Yahudi toplumlar ve k�lt�rel de?erler aras?ndaki etkile?imlerin zaman i�erisinde olu?turduklar? birikim ile �retilen haf?zad?r. Ge�mi?i yans?tan, ondan beslenen ve ge�mi? ile var olan Yunanistan�daki Osmanl? kentlerinin M�sl�man/T�rk k�lt�rel de?erleri ve kimlikleri g�n�m�zde hi� var olmam?? ve adeta hi� ya?anmam?? bir sosyal olgu gibi yeni haf?zalara kaydolunmaktad?r. Osmanl? mimari eserleri i�in �Post Bizans/Bizans Sonras?� tan?mland?rmas?yla, kentler, tamamen Osmanl?ya �zg� kamusal alanlar ile �ar??lar?n? g�z ard? etmek suretiyle, kimliksiz bir duruma sokulmaktad?r. Yunanistan�daki Osmanl? d�nemi kentlerinin bu ili?kiler a??n? ge�mi?ten gelece?e nas?l ta??d???n?, topluluklar?n bunu nas?l hat?rlad?klar?n?, bu hat?rlama s�recinde kentin nas?l bir rol ald??? sorgulanmamakt?r. Haf?za ya da Bellek, genellikle ge�mi?le ilintili an?lar?n hat?rlanmas? noktas?nda devreye giren mekanizmalar olarak bilinirler. Haf?za ge�mi?te ya?ananlar?n ve edinilen bilgilerin i?lenerek depoland??? yerdir. Ancak bu s�re�te �nemli olan, bu bilgilerin ge�mi?le ve ba?lam?yla ili?kisini g�z �n�nde bulundurarak depolanmas?d?r. Peki, Yunanistan ?ehirlerindeki Osmanl? mimari eserleri kent haf?zas?nda do?ru bir ?ekilde mi depolanm??lard?r?

Haf?za Mek�nlar? Osmanl? Mimar� Eserleri

Hat?rlama s�reci hemen hemen her zaman tetikleyici bir unsura ihtiya� duyar. Bu tetikleyiciler genellikle hat?rlamak istedi?imiz bilgilere referans olarak belirledi?imiz ya da e?le?tirdi?imiz nesneler, kokular, sesler vb. olabilir. ?nsanlar ve dolay?s?yla toplumlar bu referanslar �zerinden bilin�li ya da bilin�siz bir ?ekilde an?lar?n? tazeler, ge�mi?i hat?rlar ve haf?zas?n? g�nceller. Bunun en basit �rne?i mezarl?klard?r. Mezarl?klar, d�nyada art?k var olmayan birilerinin o co?rafyada ya?ad?klar?n?n delili ve hat?rlanma noktas? olarak o toplumu mek�nsal anlamda temsil eder. Yunanistan�da yer alan Osmanl? mezarl?klar? da Yunanl?lar?n haf?zas?nda T�rk h�kimiyetini hat?rlatt???ndan ilk yok edilmesi gereken 4 GEL???M ERZURUM yerler olarak g�r�lm�?t�r. Sel�nik Yedikule�deki ve bug�n Sel�nik Fuar Alan?�ndaki b�y�k mezarl?k �rne?inde oldu?u gibi, kentin Yunan h�kimiyetine ge�i?i sonras?nda (1912) ilk yok edilen yerlerdendir. Di?er t�m kentlerdeki Osmanl? mezarl?klar? da ayn? sonu ya?am??t?r. Bug�n Bat? Trakya ile Rodos ve ?stank�y haricinde ayakta kalan bir Osmanl? Mezarl??? bulunmamaktad?r. Yine ayn? ?ekilde camilerdeki minareler ile kitabeler de haf?zan?n canl? tutulmamas? ad?na yok edilmi?lerdir. Ayn? ak?beti t�rbeler de ya?am??; K?lk?? (Kilkis) Bayez?d Baba T�rbesi ile Kozana Memi Baba Bekta?� Tekkesi kiliseye ve Karaferye Namazgah? Azizi Paul Altar�?na d�n�?t�r�lm�?; Sel�nik Musa Baba T�rbesi Sel�nik Futbol Tak?m?�n?n ofisi olarak kullan?lm??, Yenice Vardar Gazi Evrenos Bey T�rbesi Resim Galerisi olmu?tur. M�badele sonras?nda �Bekta?i Manast?r?� olarak kaydedildi?inden dolay? Yeni?ehir (Larissa) Durbalu Sultan Bekta?i Tekkesi ise, g�n�m�ze gelinceye kadar korunabilmi?tir. Hayat?n i�inde yer alan hem fiziksel hem anlamsal �?eler haf?za mek�n? olarak tan?mlanabilir. ��nk�, haf?za baz? nesnelere ve geleneklere i?lenmi? vaziyettedir; onlarla �zde?le?mi?tir. Haf?za mek�nlar?, haf?zan?n biriktirildi?i ve gelece?e aktar?lmas?n? sa?layan �?eyler�dir. Her Sel�nikli�nin yan?ndan her g�n ge�ti?i devasa an?t Sel�nik Beyaz Kule �rne?inde oldu?u gibi, kitabesi �?kart?larak ve etraf?ndaki d?? surlar? y?k?larak haf?zalardan, Osmanl? kimli?i silinmeye �al???lm??t?r. Buna ra?men halen ?ehrin en �nemli simgesi durumundad?r. Ancak, Osmanl? mimar� eseri de?il de, Venediklerden kald??? ifade edilmektedir. Belle?in mek�na ihtiyac? vard?r. Bu mek�nlar kimliklerin simgesi ve hat?ralar?n temsilcileri olarak i?lev g�rmektedir. Osmanl? d�neminin kolektif haf?zas? oldu?u d�?�n�len, hat?rlama mek�nlar? t�rbeler, tekkeler h?zl?ca bu nedenle ortadan kald?r?lm??, saat kuleleri, Rodos Fethi Pa?a Saat Kulesi �rne?inde oldu?u �zere �Bizans Kulesi gibi adlarla an?lmaya ba?lanm??t?r. Mek�n?n kolektif hat?rlama g�c�ne yine Rodos Murad Reis T�rbesi ve haziresindeki t�rbeler ile Rodos Mercan Baba T�rbesi �rnek olarak verilebilir. T�m bu yap?lar, kolektif Osmanl? d�nemi h�kimiyeti g�nlerini yans?tan haf?zan?n �nemli bir par�as? olarak g�r�ld�?�nden koruma alt?na al?nmad??? gibi, son derece bak?ms?z bir h�le d�?m�?lerdir. Haf?za mek�nlar?n?n en �nemli temsilcilerinden birisi de �e?melerdir. Kentlerle �zde?le?mi?, bulunduklar? �evreleri ?ekillendirmi?, onlar?n simgesi h�line gelmi?lerdir. Sel�nik Hamidiye �e?mesi temsil etti?i de?erlerle �evresini ?ekillendirmesine izin verilmeyip, Venizelos �e?mesi ad?yla adland?r?l?r ve �zerindeki t�m ay-y?ld?z s�slemeleri kaz?nm??t?r. Yine Yanya�da Osmanl? h�kimiyeti d�neminde G�zel �e?me, daha sonra Kanl? �e?me ad?n? al?r. Rodos�ta kale i�inde yer alan onlarca Osmanl? d�nemi �e?menin bak?ms?zl??? ve bilgilendirici levhas?n?n bulunmamas? da haf?za ve an?tlar aras?nda kamusal haf?zan?n v�cut bulmu? h�li olarak tan?mlanabilir. An?tlar y?k?lmad?k�a anlamlar?n? kolay kolay yitirmezler ve s�rekli ayn? de?erleri yans?tmaya devam ederler. Karaferye�de kimlikleri gizlenip g�n�m�zde ev olarak kullan?lan camiler bu duruma iyi bir �rnektir. Ancak, ger�ek kimli?inin tespiti son derece zor bu camilerin bug�n hala ayn? de?er g�sterdiklerini s�ylemek m�mk�n de?ildir.
An?tlar?n bar?nd?rd??? anlam?n de?eri ne kadar fazla ise, gelecek nesillere aktar?m? o kadar fazla olur. Sel�nik Atat�rk Evi�nde oldu?u gibi, mesaj ta??mas? ve bilgi saklamas? gerekir; aksi takdirde i?levlerini yitirirler. T�rk ve M�sl�man toplumun kolektif haf?zas?nda yer edinen yap?lar; hem haf?zan?n par�as? hem de simgeleyicisi rol�n� �stlenirler. Ancak bunu yaparken de, t?pk? kolektif haf?za gibi, onlar? olu?turan gruplar?n kontrol�ndedirler ve onlara g�re hareket ederler. Ge�mi?ten neyin hat?rlanaca?? ve nas?l temsil edilece?i tamamen toplumlar?n kendi se�imidir. An?tlar bir yandan baz? ?eyleri hat?rlamam?z? sa?larken, di?erlerini de unutmam?z? sa?larlar ve bu bak?mdan se�icilik yaparak haf?zan?n olu?umuna katk? sa?larlar. B�ylece, istenen ?eyler hat?rlan?rken, istenmeyen ?eyler silikle?tirilir ve toplumlar?n bak?? a�?s?na g�re yeni bir haf?za olu?turulur. Sel�nik civar?ndan gelen M�sl�man ve T�rk m�badillerin gemiyle limandan ayr?lmalar?ndan itibaren haf?zalar?nda kalan ve en uzun s�re g�r�nen yap? Beyaz Kule�dir. Kimi yap?y? �zlemle, kimi hasretle kimi de o ya?ad??? ac?lar?n hat?ras? olarak haf?zas?nda �lene kadar saklam??t?r. G�n�m�zde Sel�nik ?ehrinin de simgesi olan Osmanl? d�nemine ait olan Beyaz Kule, Rodos T�rkleri�nin halen din� bayramlarda ve g�nlerde bulu?tuklar? Rodos� Haf?z Ahmed A?a K�t�phanesi, H?drellez kutlamalar?n?n yap?ld??? Dimetoka Seyyid Ali Sultan Derg�h? ile Se�ek Yaylas? gibi haf?za mek�nlar? ve an?tlar hem kolektif haf?zan?n olu?mas?nda �nemli bir mekanizma g�revi g�r�r, hem de i�inde bulunduklar? ?ehirlerin kendilerine �zg� bir haf?za olu?turmas?n? sa?larlar. T?pk? bireylerin kolektif bir ?ekilde hat?rlamas? gibi, kentler de i�lerinde yer alan an?tlar ve haf?za mek�nlar? �zerinden kimlik kazan?r ve kendi haf?zalar?n? olu?tururlar.

Osmanl? Mek�nlar?n? Koruman?n T�rk Kimli?i ve Aidiyet ile ?li?kisi

Kimlik ve aidiyet kavramlar?, toplumlar?n fiziksel ifade arac? olarak mimarl?k tarihinde a??rl?kl? yer kaplamaktad?rlar. Aidiyeti, �insan?n kendisini belli bir k�lt�re ve co?rafyaya ait hissetmesinin insan varl??? �zerindeki yap?c? etkisi� olarak tan?mlayan ?eng�l �ymen G�r ise, kimli?in bir temsil oldu?unu, �mimarinin kimlik kayg?s?n? ciddi bi�imde �stlenmesinin toplumun de?erlerini anlamak- y�kseltmek, ulusal ve genel mimarl?k tarihinin �?retilerinden ustaca yararlanmak, co?rafya ve kent verilerini tasar?m olanaklar? olarak de?erlendirmekten ge�ti?ini belirtir. Bu parametreler g�z �n�ne al?nd???nda, bug�n s?n?rlar? i�erisindeki farkl? ?ehirlerde Osmanl? mimar� eserlerinin niteli?ini/de?erlerini kasten ve h?zla ortadan kald?ran Yunanistan�?n, bunu ?�phesiz, 19. y�zy?l ortalar?ndan itibaren kendi kimlik aray??? ve ba??ms?zl???yla de?erlendirmek gerekir. Ba?ta kamu yap?lar? olmak �zere, mimar� �slup de?i?ikli?ine gidilerek, yap?lar?n kimlikleri gizlenmi?tir: Sel�nik Hamidiye Hastanesi Frans?z Hastanesi�ne; Selanik Islahhanesi Selanik Sanayi M�zesi�ne; Sel�nik ?dadisi Sel�nik Aristoteles �niversitesi Felsefe Fak�ltesi�ne; Rodos Abidin Pa?a K�?k� Rodos Yazarlar ve ?airler Birli?i�ne; Yanya Hamidiye K?z R�?tiyesi Yanya Postanesi�ne; Sel�nik Hamidiye Ziraat Mektebi Amerikan Anadolu Koleji�ne; Serez H�k�met Kona?? Serez Valili?i�ne; T?rhala H�k�met Kona?? Adliye Binas?�na �evrilmek suretiyle bu kimlik gizlili?i h??m?na u?ram??t?r. Mek�n ve mek�nsal �?eler, �retildikleri co?rafyan?n ve �retici toplumun �zelliklerini ta??rlar. Bir mimar� yap? ve/ veya bir kentsel doku o y�re6 GEL???M ERZURUM deki toplumsal �retim ve birikim s�re�leri do?rultusunda bi�imlenir. Do?al ko?ullar?n de?i?mesi veya insan?n do?al ko?ullar? kontrol edebilmesi, ihtiya�lar?n de?i?mesi, bilgi birikiminin artmas?, teknolojik geli?meler gibi bir�ok etmen zaman i�inde mek�nlar? da de?i?tirmektedir. Mek�n ise, i�inde bar?nd?rd??? insan?, d�?�nsel ve sosyal boyutta y�nlendirerek bireyin ve toplumun tasar?m?na katk?da bulunur. Bug�n Yunanistan�?n farkl? b�lge ve ?ehirlerinde kalm?? T�rk Evleri, mahalleler ve sokaklar Osmanl? kimli?inin sosyo-k�lt�rel halinin en �nemli g�r�n�r halidir. Mahalle ya da apartman aralar?nda tek t�k kalm?? evden ba?layarak, dini (cami, t�rbe) ve sosyal mek�nlar (hamam, �e?me,k�pr�) i�ten i�e T�rk kimliksel mek�n? g�zler �n�ne sermeye devam etmektedir.

Yunanistan�?n Tarih� Kent Merkezlerinde De?i?en Kimlik ve Aidiyet

Korumac?l???, i�inde ya?anan �evrenin nesneleri �zerinden tarihle olan bir ili?ki kurma bi�imi olarak tan?mlamak gerekebilir. Yap?l? �evrenin kimli?i ile toplumun sosyal ve k�lt�rel kimli?i kar??l?kl? olarak birbirini etkiler. Bu nedenle, bir kentte t�m ya?am? organize eden fiziksel �evrenin kimli?ini olu?turan de?erler, b�y�k �nem ta??r. 1912 sonras?nda Yunanistan�?n kentlerinde Osmanl? mimar� eserleri ile k�lt�rel ve do?al de?erlerin kent kimli?ini ?ekillendirdi?i bir hakikattir. Kentlerinin ge�mi?inden gelen bu mesajlar?n gelece?e aktar?lmamas? ve haf?zalardan silinmesi politikas? kararl?l?kla izlenir. Kentlerin Osmanl? h�kimiyetine tan?kl?k etmi? ve bu d�neme ait yap?lar /yap? gruplar?, kentlerin yeni sahiplerinin ya?ant?s?na d�hil olarak s�z� edilen de?erler i�erisinde �ncelikli konumda yer almamalar? sa?lanm??t?r.

Sonu�

Sonu� olarak Yunanistan ?ehirlerindeki Osmanl? k�lt�rel ve mimar� miras?, ge�mi?i, T�rkl�?�, Osmanl? kimli?ini ve O�nun h�kimiyetindeki d�nemle birlikte, Yunanistan�?n Anadolu�yu terk etmesini ve yenilgisini an?msatt???ndan, bu miras?n ortadan kald?r?lmas?, Yunan kimli?inin olu?mas? i�in bir zaruret olarak g�r�lm�?t�r. Yunanistan�daki Osmanl? k�lt�rel ve mimar� miras? �zerindeki bu kimlik de?i?imi, eski kentlerin modernize edilmesi ad?na ger�ekle?tirilen tahribat?ndan �ok farkl? bir nitelik ta??r. Zira bilin�sizce yap?lan bu modernize etmek ad?na ger�ekle?tirilen tahribat, tarih� ge�mi?i ve onunla ba?lant?l? k�lt�rel miras? ortadan kald?rma ve ge�mi?i unutturma ad?na yok etmedir. Ancak Yunanistan�daki kent kimli?i ortadan kald?rmak veya yeni bir kimlik olu?turmak ad?na yap?lan tahribat, kent kimli?ini olu?turan k�lt�rel miras?n, ona yeni bir kimlik vermek veya tamamen ortadan kald?rmak suretiyle unutturma ad?na, bilin�li olarak ge�mi?le ba?lant?s?n? koparmak i�in yap?lan bir i?lemdir. Her ne ?ekilde olursa olsun bu tahribatlar, belli oranda kent k�lt�r� �zerinde o kentte ya?ayanlar �zerinde ciddi bir de?i?ime neden olsa bile, ger�ekte bu de?i?imi ger�ekle?tirenler i�in, hep bilin�altlar?nda eski kent k�lt�r�n�n o de?erli �gelerini g�z ard? edemeyeceklerdir. Kent k�lt�r�n� olu?turan bir yap?, bir mezarl?k, bir t�rbe vs. de?i?tirilen kimli?ine ra?men, ger�ekteki aidiyeti ile hep haf?zalarda eski kimli?iyle ya?ayacakt?r.