GelişimErzurumYazı

1.?NÖNÜ ZAFER?

1.?NÖNÜ ZAFER?
Yunanistan, Türk ordusunun gücü hakk?nda ke?ifte bulunmak ve Eski?ehir’i ele geçirmek istiyordu. Böylece Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni da??tabilmek ve üs olarak kullanma hedefleri vard?. Bu sayede Türk Milleti'ne kar?? kazanaca?? ba?ar? sayesinde ?tilaf devletlerinden yard?m almas?n? kolayla?acakt?.

I. ?nönü Sava?? Nedir?

Yunanistan, Bursa ve U?ak m?nt?kalar?ndan Eski?ehir ve Afyon istikametlerinde Türklere kar?? harekete geçtiler. Bu harekat? üç koldan ilerleyerek ?nönü önünde birle?ecek ?ekilde planlam??lard?. Yunanl?lar üç gün boyunca yürüyerek sonunda 9 Ocak günü ?nönü mevzilerinin önüne geldiler. 10 Ocak günüde ise sabahtan taarruza geçtiler.

Sava??n ?nönü bölgesine konumland?r?lmas? bir tesadüften ibaret de?ildi. Sava? zaman?n? Yunanistan seçmi?ti ama yeri seçen Türklerdi. Türk ordusunun yapm?? oldu?u savunma plan?na göre ilk olarak Bursa ve Kocaeli yönünden gelecek ve dü?man ordusu ?nönü'de kar??lanacakt?. Yunanlar, çok h?rpalanm?? ve daha fazla kay?p vermemek için tekrar Bursa civar?ndaki eski mevzilerine çekilmek zorunda kalm??t?.

Türk ordusu ise dinamik ve idare sistemi sayesinde, kendisinden çok daha güçlü bir ordu kar??s?nda yo?un bir savunma yapm??t?. Dü?man ordusu üç günlük bir süre içerisinde yenilerek mecburen geri çekilmek zorunda kald?.

I. ?nönü Sava??'nda kazan?lan zafer, TBMM’nin iç durumunu kuvvetlendirmi?ti. Ayn? zamanda d??ar?daki itibar?n? artt?rm?? ve böylece askere al?m i?lemleri h?zlanm??t?. Sava??n sonunda hiç beklemedikleri bu yenilgi kar??s?nda ?tilaf devletleri Londra’da durumu görü?mek üzere bir toplant? yapt?lar.

Sevr Antla?mas?'n? gözden geçirmek zorunda kalm??lard?. Çünkü sava??n zaferi Çerkez Ethem ?syan?'da dahil olmak üzere pek çok isyan?n bast?r?lmas?n? sa?lam??t?. Atatürk'ün kurdu?u düzenli orduya kar?? yap?lanan tüm müdahaleler bo?a ç?kt?.

Türk Ulusu, düzenli orduya geçi? ile birlikte Bat? Cephesi'nde ilk sava??n? kazanm?? oldu. Bu durum tarihin sayfalar?nda yerini ald?. Sava??n sonunda Yunanl?lar, bir daha taarruza kalk??maya yeltenemedi. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk, zaferin önemini ?u sözlerle vurgulad?;

"Yeni Türkiye devletinin küçük, ancak milli ülkülü genç ordusu, en dar bir hesapla üç kat dü?man? ?nönü Meydan Sava??'nda yendi. Sava? sanat?n?n en ince gereklerini yerinde uygulad?. ?ç s?n?rlar?n kullan?lmas?nda sava? tarihine parlak bir örnek yazd?." (Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK)

I. ?nönü Sava?? Kimler Aras?nda Yap?ld??

I. ?nönü Sava?? Yunan Kuvvetleri ile Türkiye Cumhuriyeti aras?nda 6 Ocak 1921 tarihinde yap?lm??t?r. Sava?? Türk Cumhuriyeti kazanm??t?r.

I. ?nönü Sava??’n?n Nedenleri Nelerdir?

I. ?nönü Sava??'na sebebiyet veren nedenler;
Yunanl?lar Sevr Antla?mas?n? Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne kabul ettirmek istiyorlard?,
Ayr?ca Eski?ehir'i al?p, Ankara'daki milli mücadeleye son vermek istediler,
Yunanistan kendi gücünü gösterip ?tilaf devletlerinden daha fazla yard?m almay? hedefliyordu,
Çerkez Ethem isyanlar?ndan faydalanarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne ma?lubiyet ya?atmak istiyorlard?.
I. ?nönü Sava??’n?n Sonuçlar? Nelerdir?

Sava??n sonuçlar? hiç de Yunanl?lar?n dü?ündü?ü gibi olmam??t?r. Onlar kar??lar?nda daha küçük bir ordusu olan Türk Cumhuriyeti'ni kolayca ma?lup edeceklerini zannediyorlard?. Fakat dana önceki sava?lardan dolay? kendilerini yine de sa?lama alm?? ve bir strateji geli?tirmi?lerdi. Fakat Mustafa Kemal Atatürk ve Albay ?smet Bey'in kurmu? oldu?u strateji Yunanlara a??r bir yenilgi ya?att?. Sava??n sonunda;
Sava?, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kurdu?u düzenli ordunun ilk zaferi olarak tarih sahnesinde yerini ald?,
Türk Cumhuriyeti'nin düzenli ordu çal??malar? sona ermi?ti ve ülkedeki milli birlik ve bütünlük sa?lanm??t?,
Halk?n yeni devlete, Ankara'ya duydu?u güven artm??t?,
Böylece 20 Ocak 1921 y?l?nda Te?kilat? Esasiye kabul edilmi? oldu,
23 ?ubat ve 12 Mart 1921 tarihleri aras?nda Londra Konferans? topland?,
12 Mart 1921 y?l?nda ise Türkiye Cumhuriyeti'nin mar?? ?stiklal Mar?? kabul edildi,
1 Mart 1921 y?l?nda da Afganistan ile dostluk antla?mas? yap?ld?,
Di?er yandan Ruslarla 16 Mart 1921 y?l?nda Moskova Antla?mas? imzaland?,
Son olarak ?stiklal Mahkemeleri kald?r?lm?? oldu.
I. ?nönü Sava??’n?n Önemi Nedir?

Sava??n zaferinden sonra II. ?nönü Sava??, Sakarya Sava?? ile Kurtulu? Sava??'n?n zaferle sonuçlanmas?n?n müjdecisi oldu. Halk art?k Ankara Hükümetine güveniyor ve Türk Cumhuriyeti'nin temelleri sa?lamla?t?r?lm??t?. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ve Türk ordunun sayg?nl??? artt?. Bu büyük ba?ar? ?tilaf devletlerinin gözünü korkutmu?tu.

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmas? yolunda önemli bir ad?m at?ld?. Böylece 1921 Anayasas? kabul edildi. Pek çok ülke ile dostluk anla?malar? sa?land?. Dünya Türk Milletinin gücünün fark?na varm??t?.

Ara?t?rma Geli?tirme