nl yazar Dostoyevski, Evreni kurtaracak gzelliktir diyerek bizleri ayd?nlatm?? olsa da sanat? ve sanat e?itimini o?unlukla gereksiz grrz. Ya?ad???m?z bunca s?k?nt?n?n, geim derdinin yan?nda sanat? d?nmeye, sanatla ilgilenmeye ne zaman ne de imkn bulamad???m?z? savunuruz o?unlukla.
Burada ?u sorulmal?: Gemi?te de bizim gibi davransalard?; byk emeklerle yap?ld??? ku?ku gtrmeyen ifte Minareli Medrese, Yakutiye Medresesi gibi hayranl?kla izledi?imiz yap?lar, Kaplumba?a Terbiyecisi, En-el Hak gibi ba?yap?t tablolar veya Sar? Gelin, Mihriban gibi y?llardan beri dinledi?imiz eskimeyen trklerimiz olur muydu? Atalar?m?z da bizim gibi d?np, gnlk s?k?nt?lar?n?n ard?na s???nsayd? mmkn de?il, u?ra?maz, yapmazlard?. Onlar; esteti?e, gzelli?e de?er verdikleri iin ok byk zahmetlere katlanarak bu ?aheserleri ortaya ?kard?lar. Sava?a girmek zereyken yapt?klar? tabyalarda dahi inan?lamayacak kadar mimar gzellikler var. Biz ise gnlk s?k?nt?lar?m?z?, geim derdimizi, ko?u?turmalar?m?z? mazeret gstererek; her geen gn biraz daha estetikten, gzellikten uzakla ??yoruz. Hlbuki sanat? do?ru anlayabilirsek bize bamba?ka bir bak?? a?s? kazand?racak, ya?am?m?za ve ya?ad???m?z evreye gzellikler katacakt?r. stelik bunun iin stn yetenekli olmam?z da gerekmiyor.
Sanat e?itimi; yayg?n biimde d?nld? gibi, yaln?zca yeteneklilerin e?itimi iin bir lks olmay?p, herkes iin gerekli bir ki?ilik e?itimidir. Burada sanat e?itiminden amalanan sanat? yeti?tirmeye ynelik e?itim de?il, bireyin sanat yoluyla e?itimi, yani bireyin estetik e?itimidir Gnmzde sanat e?itimi, bir zevk ve duygu e?itimi olman?n ve gzel biimler yaratmay? amalaman?n yan? s?ra, daha ok yeni, zgn, atak, a?da? d?nceler retmeyi ngren bir yarat?c? etkinlikler sreci olarak grlmektedir. Bu sre; gzel sanatlar?n trlerini, tarihsel geli?imini, ifade gcn, insan?n temel gereksinmelerinden biri oldu?unu rnekleriyle gstererek ve ayn? zamanda e?itli tr ve dallar?nda beceri de kazand?rabilecek uygulamal? al??malarla, sanatsal yaratma olgusunu tan?tmaya ynelik bir e?itim srecidir. Di?er bir de?i?le sanat e?itimi, sadece bir tak?m el becerileri kazand?rmak iin de?il; ele?tirel d?nme ve yorumlama becerisini geli?tirmenin yan? s?ra, topluma estetik be?eni ve estetik alg? yetene?ine sahip bireyler kazand?rmak amac?yla verilmelidir. Sanat e?itimi ocu?a kendisini zgrce ifade etmenin yan? s?ra, yarat?c? d?nme, zgn olma, taklit ve kopyac?l?ktan uzak olma, bir konu zerinde odaklanarak ilgi ve dikkatini uzun sre tutabilme ve olaylar? ok boyutlu olarak d?nerek de?erlendirmeyi ?retir. Ayr?ca, ocuklarda be?eni duygusu hakk?nda d?nmeyi geli?tirir, dnyaya ve olaylara bak??lar? zerinde yeni de?erler kazanmalar?na n ayak olur. Sanat kuramlar?n? ?renirlerken do?ay? fark ederler, bu da ocuklar? meraka ve yarat?c?l??a ynlendirir. ?renim ya?ant?s? boyunca verilecek gzel sanatlar e?itiminin; di?er derslere nazaran ok basit aralar sunmas?na ra?men onlar? daha ok abayla d?nmeye sevk etti?i tespit edilmi?tir.
Yaln?zca ocuklar iin de?il, her ya?taki birey iin sanat e?itimi; bireyin yarat?c? g ve potansiyelini e?itmek, estetik d?nce ve bilincini rgtlemek iin gereklidir. Sanat; bireyin sosyal ili?kilerini ayarlamas?n?, i?birli?i ve yard?mla?may?, do?ruyu seme ve ifade edebilmeyi, bir i?e ba?lay?p bitirme sevincini tatmay?, retken olmay? sa?lad??? iin gereklidir. Sanat e?itimi; her ya?ta, gzlem yapma, orijinalite, bulu? ve ki?isel yakla??mlar? destekler, pratik d?nceyi geli?tirir. Olaylar? olmadan da beyinde gerekle?tirebilme gcn art?r?r. Bireyin el becerisini geli?tirir ve sentez yapmas?na yard?mc? olur.
Sanat e?itiminin en nemli amalar?ndan biri grmeyi, i?itmeyi, dokunmay?, tat almay? ?retmektir. Bu amala verilecek a?da? sanat e?itimi; temelde sanatsal etkinlikler yoluyla bireylerin ve toplumun iinde ya?ad?klar? evreye duyarl?l?klar?n? art?racak, evreleri ile yararl? bir etkile?im iine girebilmelerini, rn ortaya koyarak veya yorumlayarak estetik ihtiyalar?n? kar??layabilmelerini sa?layacak ve ya?ant?lar?n? daha anlaml? hale getirebilmelerine imkn verecektir. Hangi mesle?e ynelirse ynelsin, sanat e?itimi ile yeti?mi?, estetik be?enisi geli?mi? bireylerin kendilerine ve toplumlar?na katk?lar? daha fazla olacakt?r. Estetik de?erleri alg?layan, esteti?e ihtiya duyan ve bunu yapt??? her i?e yans?tan bireylerin say?s? artt?ka; tm insanlar?n, canl? cans?z tm varl?klar?n, k?saca tm evrenin ktlklerden ve irkinliklerden kurtulmas? sa?lanacakt?r. Yeter ki; her dzeyde verilecek e?itimlerle, Petrov (1979)un da vurgulad??? gibi bireyin; gzelli?i benimsemesi, hatta benimsemekle yetinmeyip gzelli?in bir temsilcisi, elisi ve gzelli?in yay?c?s? olmas?na aba harcans?n.
Gne?; en temiz ve ok k?eli elmastan yap?lm?? kocaman bir kre gibi, dnyam?z?n her k?esine, renk renk ve p?r?l p?r?l ???nlar?n? nas?l sa?yorsa; gzellik de insanlar?n ya?ay??lar?na ylece yay?lmal?, onlar?n btn i?lerini gzelle?tirici bir rol oynamal?d?r. Nihayet, bu insanlar?n bak??lar?ndan, syledikleri her szden, yapt?klar? hareketlerden, yzlerinin izgilerinden, d?ncelerinden, elleri ve parmaklar? ile dokunduklar? her ?eyden ve yapt?klar? her i?ten gzellik izleri ve ???lt?lar? yay?lmal?d?r. ??te bu gzellik, evreni kurtaracakt?r.
Kaynaka
AYKUT, Aygl; Gnmzde Grsel Sanat E?itiminde Kullan?lan Yntemler, Erciyes niversitesi Sosyal Bilimler Enstits Dergisi, Say?:21, 2006.
BUYURGAN, Serap - BUYURGAN, Ufuk; Sanat E?itimi ve ?retimi, Pegem A Yay., 2.B., ANKARA, 2007
PETROV, Grigoriy; Byk Sanat?lar ve stn Yap?tlar?, ev.: Hasip A. AYTUNA, ?nk?lp ve Aka Bas?mevi, ?STANBUL, 1979.
LK, Candan; Mersin niversitesi E?itim Fakltesi ?lk?retim Blm ?rencilerinin Mersin Resim ve Heykel Mzesindeki Sanat Deneyimi zerine Bir al??ma, Mersin niversitesi E?itim Fakltesi Dergisi, Cilt:5, Say?:1, 2009.
STN VURAL, Didem; Sanat E?itiminin Gereklili?i ve ??levi, Kitap Blm, Sanat E?itimi ve Grsel Sanatlar E?itimi, Ed.: Ali Osman ALAKU?, Levent MERC?N, Pegem Akademi Yay?nc?l?k, ANKARA, 2009.
YOLCU, Enver; Sanat E?itimi Kuramlar? ve Yntemleri, Nobel Yay?nlar?, ANKARA, 2004.