Sel�uklular?n h�kim olduklar? Hinduku? Da?lar?�ndan Bat? Anadolu�ya, Orta Asya�dan Basra K�rfezi�ne, Aral G�l��ne ve Kafkaslardan Yemen�e, Horasan�a kadar olan yerlerde kurduklar? cami, minare, saray, han, hamam, imaret, dar�??ifa, t�rbe, k�mbet, medrese, �e?me, kervansaray, kale ve sur gibi mimari yap?larda hayat a?ac?, aslan, �ift ba?l? kartal, ejder gibi T�rklerin milli simgelerine s?k�a rastlan?r. �rne?in Anadolu Sel�uklu fig�r kabartmalar?nda en yayg?n olarak kullan?lan kabartma fig�r� asland?r. Bereket, g�� ve kuvvet simgesi ejder, do?unun ve bat?n?n hakimiyetinin sembol� �ift ba?l? kartald?r. Ayn? ?ekilde d�nyan?n merkezini temsil eden simge ise Hayat A?ac?�d?r.
T�rklerin Anadolu�ya geli?lerinden sonra Anadolu kentleri b�y�k de?i?ikli?e u?ram??, bu ?ehirlerden baz?lar? ekonomik, k�lt�rel ve mimari a�?dan �n plana �?km??t?r. Erzurum da mimari �zellikler a�?s?ndan �ne �?kan �nemli ?ehirlerden biri olmu?tur. Buradaki mimari yap?larda �zellikle hayat a?ac?, �ift ba?l? kartal, ejder ve aslan fig�rleri s�sleme unsuru olarak kullan?lm??t?r.
Hayat A?ac? Fig�r�
Eski T�rklerde kutsal olan, a?a�lar?n atas? say?lan ve d�nyan?n yarat?l???ndan bu yana var oldu?una inan?lan K?rg?zlar?n Manas Destan?nda g�ky�z�ne kadar ula?t??? s�ylenen bar???n, bereketin, hikmetin ve sonsuzlu?un sembol� olan Hayat A?ac?, t�reme ile ili?kilendirilerek, insanlar?n bu a?a� sayesinde yarat?ld???, hayat bulduklar? ve yine �len ki?inin ruhunun hayat a?ac? vas?tas? ile ku? (genellikle de ruh ku?u olarak bilinen kartal) ?eklinde g�k kubbeye ge�ti?i d�?�n�lm�?t�r.
T�rklere g�re d�nyan?n/ evrenin bir dire?i vard?r. Yer ile g�ky�z�n� birle?tiren bu direk ayn? zamanda atalar?m?z?n ya?ad??? tipik T�rk �ad?r?n?n da dire?ine benzer. ?nan??a g�re Ya?am A?ac?, d�nyan?n merkezinden, g�ky�z�ne yedi kat uzanan, k�kleri yeralt? d�nyas?nda olan ve yery�z� ile g�ky�z� aras?ndaki ba?lant?y? sa?layan kutsal bir varl?kt?r.
?amanlarda Hayat A?ac?, d�nyan?n merkezini temsil eder. ?aman?n g�ky�z�ne ula?mas?nda ejder, aslan ya da y?lan taraf?ndan korunan Hayat A?ac? merdiven vazifesi g�r�r. �l�ms�zl�k ve ?ifa getiren bu a?ac?n meyvesinden yaln?zca se�ilmi? olanlar yiyebilmektedir. Yakutlar?n cennetinde, hayat a?ac? ile hayat suyu en �nemli iki motiftir. Yakut T�rklerinin inan??lar?na g�re ?amanlar, yery�z�ne bir kartal taraf?ndan getirilmi?tir. ?aman olarak do?an bir �ocu?un ruhu, �ocuk daha do?madan �nce bir kartal taraf?ndan yenilirdi.
Erzurum�da Ulucami civar?nda olan Sel�uklular d�neminden kalma Hatuniye Medresesi, Sultan Alaaddin Keykubat�?n k?z? Hind� Hatun taraf?ndan yapt?r?lm??t?r. Medresenin giri? kap?s?n?n iki taraf?nda bulunan minarelerin alt k?s?mlar?ndaki ni?lerin i�inde kabartma ?eklinde hayat a?ac? fig�rleri yer almaktad?r. A?a�larda g�r�len hilalden bir �ift ejderha �?kmaktad?r. Sa?daki hayat a?ac?n?n �st k?sm?nda ise �ift ba?l? kartal bulunmaktad?r.
�ift Ba?l? Kartal Fig�r�
T�rklerin bozkurttan sonra gelen milli sembol�, �ift ba?l? kartal fig�r�d�r. Kale, saray, han, medrese, cami, t�rbe gibi yap?larda s?kl?kla g�r�len bu fig�r, g�c� temsil etmekte, y�kseklik ve ululu?un, do?u ile bat?n?n hakimiyetinin sembol� say?lmaktad?r. G�?�n �st kap?lar?nda kap? bek�ileri olarak yer alan �ift ba?l? kartal, bu �zelli?i ile Sel�uklu sultanlar?n?n simgesi say?lm?? ve onlar?n �ad?rlar?nda en tepedeki yere motif ?eklinde i?lenmi?tir. T�rk topluluklar?n?n k?l?� kabzalar?nda, kurganlardaki s�s e?yalar?nda, b�stlerde, ordu sancaklar?nda, T�rk hal? ve kilimlerinde, k�mbetlerde, t�rbelerde, medreselerde fig�r olarak �ift ba?l? kartal fig�r� kullan?lm??t?r.
Erzurum�daki Yakutiye Medresesinin sa? �n-yan duvar s�slemelerinde ?aman inan�lar?ndan temellenen aslan, �ift ba?l? kartal ve hayat a?ac? fig�rleri kullan?lm??t?r.

Aslan Fig�r�
Anadolu Sel�uklu sanat?nda en s?k tasvir edilen fig�rlerden biri de asland?r. Bu fig�r, ayd?nl???n, g�c�n, �st�nl�?�n ve h�k�mdarl???n simgesidir. Aslan, g�c�n sembol� oldu?undan dolay? saray ve kale giri? kap?lar?nda d�?mandan koruyucu unsur olarak kullan?lm??t?r. Ayr?ca ruh ku?u olarak bilinen kartallar?n da aslanlar taraf?ndan korundu?una inan?l?rd?.
Erzurum Yakutiye Medresesi�nde bulunan aslan fig�rleri hayat a?ac?n?n alt?nda kar??l?kl? �ift olarak y�ksek kabartma ?eklindedir. Aslanlar?n g�zleri badem ?ekilli, ayaklar?, yeleleri ve pen�eleri yivlerle bezenmi?tir. Medresedeki aslan fig�r�nde ?amanizm etkisi g�ze �arpmaktad?r. ��nk� Yakut inanc?na g�re aslan, ?amanlara g�ky�z� ve yeralt? aras?ndaki seyahatlerde yard?mc? olan ve bir ?aman? k�t� ruhlardan koruyan ruhlar? temsil etmektedir.

Ejder Fig�r�
Kanatlar? olan, derisi pullu, a?z?ndan ate? �?kan y?lan ?eklindeki ejder fig�r�, Sel�uklu sanat?nda olduk�a yayg?n olarak kullan?lmaktad?r. Mimari yap?lardaki ejderler �o?unlukla hayat a?ac? ile birlikte i?lenmekte ya da �ift ba?l? kartal?n kanat ucunda yer almaktad?r. Orta Asya inanc?nda kozmik anlam ta??yan evrenin temsilcisi olan ve g�k kubbenin d�zenini sa?layan ejderler, ayd?nl??? ve iyili?i temsil etmektedir.
Erzurum �ifte Minareli Medrese�de ejder fig�r�, a?ac? koruyucu bek�iyi sembolize etmek amac?yla hayat a?ac?n?n alt?nda, �ift ba?l? kartallar?n kanat u�lar?nda �ift ba?l? olarak yer alm??t?r.